Bertran Rasselin essesini təqdim edir.
İlahiyyatçının yuxusunu qarışdırmağı

Günlərin bir günü, necə oldusa, ilahiyyat üzrə adlı-sanlı elmlər doktoru Taddeus özünün yuxuda öldüyünü gördü, ona görə də üz tutub, göyə sarı yollandı. İlahiyyat üzrə çalışmalarından göyü yaxşı tanıdığı üçün, azıb eləmədən, birbaşa gəlib uğrağına çatdı. Ancaq gəlib çıxandan sonra göyün qapısını döyəndə, qarşısına çıxan qapıçının davranışı ona çox anlaşılmaz göründü.

- Buyurun, məni içəri buraxın,- o qapıçıya üz tutub dedi.- Mən buraya Yer planetindən, yamanlıqlardan arınıb gəlmişəm, özüm də bütün ömrümü yaradanın ad-sanını ucaltmaq yolunda qoymuş bir insanam.

- İnsan? - qapıçı çaşqınlıq içində, gözlərini döyərək soruşdu.- O nədir elə? Bir də sözün düzü, mən anlaya bilmirəm, sizin təki cılız, lap deyərdim gülməli bir varlıq, necə olur, tanrının ad-sanını ucalda bilir?

Doktor Taddeus tutuldu:

- Siz insanı tanımaya bilməzsiniz, - deyə o dirəndi. - Ola bilməz, mən inanmıram, siz insanın tanrının yaratdığı ən yüksək varlıq olduğunu bilməyəsiniz.

- Düzünü desəm, mən sizin könlünüzə toxunmaq istəməzdim, - qapıçı dilləndi, - ancaq indi sizin bu dedikləriniz doğrudan-doğruya mənim üçün çox gözlənilməz bir yenilik oldu. Mən inanmıram, burada insan adında bir varlığın olduğunu bilən kimsə tapılsın. Ancaq siz belə dirəşirsinizsə, onda mən gedim bizim kitabxanaçını bura çağırım, ola bilsin, o sizin dediklərinizdən baş aça bildi.

Bir azdan kitabxanaçı gəlib çıxdı, o yupyumru biçimdə bir varlıq olub, minə yaxın gözü, tək bircə ağzı vardı. Onun yüzə yaxın gözləri, bir andaca, adlı-sanlı ilahiyyatçıya dikildi.

- Bu nədir belə? - o, doktor Taddeusu göstərib, qapıçıdan soruşdu.

- Bilmirəm, bu haradansa gəlib çıxıb bura, - qapıçı dilləndi, - özünün deməsinə görə, hansısa insan adlanan bir soydandır, Yer adlanan planetdən gəlib. Bundan başqa da yaman anlaşılmaz sözlər danışır. Sən demə, yaradan bunların o Yer deyilən planetinə də, insan adlanan soyuna da, çox böyük qayğı ilə