o yapışıb qalıb ki, atam bir taksi maşını almışdı. Gündüzlər bazar-dükan və ev işlərilə məşğul olar, adətən, gecələr işə gedərdi. Getməzdən əvvəl yeməyini yeyib otaqdakı yeganə pəncərənin qarşısında hardansa tapıb gətirdiyi yırğalanan qırmızı məxmərli köhnə kresloya oturar, ağzında papirosu, dala-qabağa cırtacırt yırğalana-yırğalana pəncərədən o tərəfdəki zülmət qaranlığa baxdıqca baxardı. Hərdən də huşa gedib beş-on dəqiqəliyinə mürgülərdi.

Arifə xala rəhmətə gedən il mən məktəbin sonuncu sinfində oxuyurdum. Arifə xalanı sabah basdıracaqdılar. Biz kəndə getməyə hazırlaşırdıq.

– Sən üç-dörd gün məktəbdən qala bilərsən? – Atam məndən soruşdu.

– Qoy o getməsin, nə işi var yasda… — stolun üstündən qabları yığışdırıb mətbəxə aparan Əşrəf etiraz eləmək istədi, — dərsi çoxdu onun…

Atam tərəddüd içində sual dolu gözlərini mənə dikdi. Mən “həyasızlıq” etdim:

– Mən tək qalmayacağam. Tək qalmaq istəmirəm mən. Heç nə olmaz, kitablarımı götürrəm özümlə. – Bu şəkildə mənim oxumağıma xüsusi qısqanclıq və tələbkarlıqla yanaşan, məktəb məsələlərində mənə “qan udduran” Əşrəfi sakitləşdirmək istədim.

Atam başını yelləyə-yelləyə mənə baxıb bizim balaca mətbəximizdə şaqqaşaxla çirkli qabları yumağa başlamış Əşrəfə səsləndi:

– Deyir, elə vacib dərsim yoxdu, kitablarını özüylə götürəcək…

– Yaxşı, nə deyirəm, hazırlaşsın. – Əşrəf həmişə mənimlə 3-cü şəxslə danışan kimi danışırdı. Qab yuya-yuya nə düşündüsə, razılıq verdi. Məni üç günlüyünə tək evdə qoyub getmək daha “qorxulu” idi.

Atam mənə baxıb, gülümsündü, yəni, “ay qırışmal, işin düzəldi.”

Quşlar xəbər aparmışdılar. Pəri arvad həyət qapısının ağzında bizi gözləyirdi. Çiyninə saldığı qara həşyəli yaylığın ucunu didişdirə-didişdirə, baxışını atamla qardaşımdan qaçırıb üzünü mənə tutdu və qısa bir “hesabat” verdi:

– Çox gözləyə bilmədilər, apardılar. İndilərdə qayıdallar. – Sonra əlini uzadıb cod və titrək barmaqlarını başımda gəzdirdi.

Biz həyətə keçdik.

Həyətin ortasında havaxt əkildiyi