maral.

Tingçinin başı söhbətə elə qarışmışdı ki, bu qədər camaatın yanına nə vaxt yığıldığından xəbəri olmadı.

- Bu armud hansı növdü? - soruşub, Piduanın arvadı elinə bir ting götürdü.

- Gülabdı, elə şirindi ki…

- Neçəyə deyirsən?

- Eeh, neçə istəyirsiniz, verin, mən alverçi ha deyiləm, elə-belə istəyirəm, mənim ağaclarım Gürcüstanın hər yerində, hər küncündə çiçəkləyib, bar versin, bunu əhd eləmişəm.

- Bir ağaca bir götürüm yun verirəm, razısanmı?

- Razıyam, siz deyən olsun, amma bircə şərtlə, bu ağacları mən özüm basdıracam. Öz övladlarım kimi böyütmüşəm, nə bilim, necə basdıracaqsınız. Əgər sizə əziyyət verməsəm, bir-iki həftə qalıb, bu armudlara özüm baxardım. Bunlar özgə yerə yavaş-yavaş öyrəşməlidilər, yoxsa qəribsəyərlər. Hələ mən insan ola-ola bu yerlərə zorla öyrəşirəm, o halda da ağaclar ola. Düz demirəm, hə?!

Kim nə qədər istədi o qədər ağac apardı. Tikinçini də aparıb, qonaq elədilər, tanış oldular:

- Mənim adım əslində, Kotiladı, amma Martua çağırtdırıram, elə bütün ömrü boyu tək olduğumdan, Martua xoşuma gəlir, bu ada öyrəşmişəm.

- Arvad-uşağın var?

- Var idi, amma… - deyib Martua susdu.

Daha özü haqda nə bir söz dedi, nə də onlar soruşdular.

***

O biri gün Martua balaca çalalar qazıb, tingləri böyük ehtiyatla basdırdı. Basdıranda, hamısına nəsə pıçıldayırdı: “Di, sən bilirsən, məni utandırma, başdan çox su içmə, dəcəllik etmə, hirslənmə” və s. kimi sözlərlə nəsihət eləyirdi.

- Eh, bunlara elə öyrəşmişəm! Öyüd-nəsihət verməsəm, olmur, özlərinin ağlı çatışmır, ha!

Kişinin taxta ayağı əyilməyinə mane olduğundan, tingləri uzanıb basdırırdı, bütün sinəsi torpaqla dolmuşdu. Qalxmağa da çətinlik çəkirdi. Armudların hamısını basdırıb, qurtarandan sonra bir dəfə yenə hərlənib, hamısına tap-şırdı:

Birinci gecə Biduagildə ikinci gün isə Ladogildə qaldı.

Səhər hamını Berinin arvadının qorxulu səsi yuxudan qaldırdı:

- Daş! Daş! Yekə daş! Evdən böyük daş! - o, qışqırırdı.

- Hardadı, harda?!

-