n gələcəyin olacaq keçmişimdən nəsə öyrənmək istəyirsən?

O, dinməzcə başını tərpətdi. Ağlıma gələn hər şey barədə danışmağa başladım:

- Anam sağ-salamatdı, Buenos-Ayresdə, Çarkas və Maypu küçələrinin yaxınlığındakı evində dolanır; atam otuz il qabaq ürəyindən ölüb. Amma əvvəllər iflic olub: bütün sol tərəfi qurumuşdu, sol əli sağ əlinin üstündə uşağın əli divin əlinin üstündə duran kimi dururdu. O, ölümü tələsdirə-tələsdirə, amma iniltisiz-filansız öldü. Nənəmiz də elə həmin evdə vəfat elədi. Ölməmişdən bir neçə gün əvvəl hamımızı çağırıb dedi: «Mən çox ləng ölən çox qoca qadınam. Əl-ayağa düşmək lazım deyil: bu, lap adi işdi», Nora, sənin bacın ərə getdi, iki oğlu var. Yeri gəlmişkən, onlar orda necə yaşayırlar?

- Çox yaxşı. Atan adəti üzrə dini ələ salır. Dünən axşam dedi ki, İsa Məsih bizim qauço kimi, çətinə düşməyi sevmir, buna görə də başqa cür danışmağı üstün tutub.

Tərəddüd eləyib məndən soruşdu:

- Bəs siz necə yaşayırsınız?

- Yazdığın kitabların sayını bilmirəm, yalnız onların çox olduğunu bilirəm. Şeirlər – onlar sənə məxsusi sevinc bəxş eləyəcəklər – fantastik hekayələr yazacaqsan. Atan və nəslimizdən bir çoxları kimi müəllimlik eləyəcəksən.

Onun kitablarımın uğurlu olub-olmadığını soruşmaması xoşuma gəldi. Sonra başqa cür davam elədi:

- Əgər tarixə müraciət eləsək… Demək olar, eyni rəqiblərin iştirakıyla daha bir müharibə olmuşdu. Fransa tez təslim oldu, İngiltərəylə Amerika Hitler adlı alman diktatoruyla çarpışdı, sonra Vaterloo altındakı döyüş təkrarlandı.

Buenos-Ayres min doqquz yüz qırx altıncı ildə bizim ilkimizə çox oxşayan iki saylı Roxası dünyaya gətirdi. Əlli beşinci ildə Kordova əyaləti əvvəllər Entre-Rios xilas elədiyi kimi, bizi qurtardı. İndi vəziyyət çətindi. Rusiya yer üzündə öz təsirini artırır, Amerika mövhumatcasına demokratiyanın düşməni kimi ad çıxarmaqdan qorxub imperiya olmağa cəsarət eləmir. Vətənimiz gündən-günə daha dərindən əyalətçiliyə yuvarlanır. Əyalətçiliklə, özündənrazılıq elə bil onun