fikirlərə qulaq as.
Sonra asta-asta heyrətamiz misraları söylədi:

- L’hudre - univers tordant son corps ecaille d’astres (özünün ulduzlu - pulcuqlu bədənini qıvrıldan İlan - Kainat). Onun heyrətini, az qala qorxusunu duydum. Möcüzəli sözlərin hər birindən zövq ala-ala astadan təkrar eləyirdi.

- Doğrudan da, - donquldandı. - Heç vaxt bu cür şey eləyə bilməyəcəyəm.

Hüqo bizi birləşdirdi.

Bundan əvvəlcə o, coşqun halda əzbərdən oxuyurdu, mən indi Uolt Uitmendən kiçik bir parçanı xatırlayıram, burda şair ikilikdə, doğrudan da xoşbəxt olanda dəniz qırağındakı gecəni yaddaşda canlandırır.

- Əgər Uitmen onu vəsf eləyirsə, - öz növbəmdə qeyd elədim, - deməli, o, bu gecəni istəyirdi, amma təəssüf ki, həmin gecə yox idi. Poema onda yaşadıqlarımızdan doğan sevinci yox, ehtiraslı istəyin təəssüratını doğurur.

O, dinməzcə mənə baxıb dilləndi:

- Onu tanımırsınız, Uitmen yalan bacarmır. Yarım əsr elə-belə keçmir. Bizim, fərqi səviyyədə, müxtəlif zövqlərlə oxumuş iki adamın söhbəti zamanı dərk elədim ki, bir-birimizi başa düşə bilməyəcəyik, bu da həmişə dialoqu çətinləşdirir. Hər birimiz digərinin məsxərəçisiydik. Vəziyyət çox vaxt aparmaqdan ötrüı həddən artıq süniydi. Mübahisə eləməyin, yaxud məsləhətləşməyin mənası yoxudu, çünki onun qaçılmaz yolu mənim yoluma çevrilirdi.
Qəfildən ağlıma Kolricin1 fantaziyalarından biri gəldi. Kimsə yuxusunda görür, guya cənnətdə gəzir, burda ona sübut kimi gül bağışlayırlar. Oyananda böyründə gül görür.
Mən də belə bir şey eləmək istədim.

- Bura bax, - ona dedim, - səndə nağd pul var?

- Hə, - cavab verdi - İyirmi frank. Bu axşam Simon Jaklinskini «Timsah»a dəvət eləmişəm.

- Simona çatdır, o Karujda təbabəti öyrənəcək, çoxlu xeyirxah işlər görəcək… Yaxşı, pullarından birini mənə ver.

_____________
1. «Kolricin yuxusu» essesinə bax

O, üç gümüş frankla xırda pul çıxartdı. Çaşqınlıqla gümüş pulu mənə uzatdı. Mən müxtəlif dəyərli, amma həmişə eyni formalı olan bu yararsız Amerika kağızını ona uzatdım.