axır ki, kitabı yazıb qurtardı. Bu, doğruçu kitab idi.

İndi keçək onun məhv olmuş romanına.

Deməli, arvadı onu atandan sonra həmkarım Londona köçür, tək yaşamalı olur. O, yeni bir roman yazmağı qərara alır.

Burda deməliyəm ki, o, ilk romanından sonra tanındı, hər halda, buna nail oldu, hətta tərifləndi də. Onun ikinci romanı da birinci kimi çox çətin başa gəldi. Bəlkə də müvəqqəti hal idi.

Əlbəttə, o, peşimançılıq hissi keçirirdi; arvadıyla bu cür rəftar etdiyinə görə utanırdı.
Yeni romanını yazmağa başlayanda ümid edirdi ki, bu cür ağır fikirlərdən qurtulacaq.
Lakin o, mənə söylədi ki, bütün bu hadisələrdən bir-iki il sonra nə yazdısa, heç bir şeyə yaramadı; sözlər kağıza elə bil taxta kimi düzülürmüş, orda həyatdan əsər-əlamət olmayıb.
Həmkarımın bu halı aylarla davam edib; o, insanlardan uzaqlaşmışdı. Bəs onun arvad-uşağının taleyi necə oldu?

Dediyinə görə, arvadına pul göndərib, hətta bir dəfə ona baş çəkib. Arvadı atasıgildə yaşayırmış; bir gün həmkarım onlara gedib, arvadını çağırıb, ikilikdə bayırda gəzməyə çıxıblar.

- Biz lal olmuşduq, heç danışa bilmirdik,- həmkarım söyləyirdi, – Arvadım ağlayırdı və mənə də dəli deyirdi. Ona gözlərimi bərəltdim. Bu anda eynilə ona zərbə ilişdirdiyim vaxtdakı halı yaşadım… Və arvadım qorxaraq dönüb qaçdı, mən də çıxıb getdim…

Həmkarım gözəl bir roman yazmışdı, əlbəttə, ikincisini də yazmaq istəyirdi.

O, fikrən romanda iştirak edən obrazları, orda cərəyan edən müxtəlif hadisə və vəziyyətləri görürdü.

O, saatlarla yazı masası arxasında oturur, yazır, yazır, hey yazırdı; sonra küçəyə çıxıb veyllənir, eynilə bizim onunla gəzdiyimiz küçələri dolaşırdı; lakin istədiyi alınmırdı, heç cür alınmırdı.

Bu məsələ ilə bağlı onun hətta bir nəzəriyyəsi də ortaya çıxdı; o, təsdiq edirdi ki, ikinci roman onun içindədir, doğulmamış çağa kimidir.

O arvadı və uşaqları barədə düşünəndə vicdan əzabı çəkirdi. O, deyirdi ki, ailəsini sevir, lakin onları görmək istəmir.

Bəzən isə ona elə gəlirdi ki, o,