bitirim: ”Çexov bir erməni qızından söz açır. Gözəlliyilə cinsi istək deyil, qəribə bir hüzün oyandırır, bulanıq, xəyalla qarışıq bir hüzün. İnsana bir daha ələ keçirə bilməyəcəyini sezdirən bir hüzün oyandıran bir erməni qızı... ”*” Fərhad usta, Fərhad usta bu gözəllik neçin qəmli qılar səni...” bunun da kimə aid olduğunu bilirsən məncə.

Bilirəm, tutqun idin. Çarəsizdin. Taşra səni boğurdu. Ruhun kimi bədənin də acı çəkirdi. Sən fəryadlarını içinə atırdın. Bir gün yeni bir yol seçəcəyin anda səni ordan çəkib aparacaq, sorğu-sualsız qaranlıqlara atacaqdılar.

“Yasəmən matəmin bərəkətidirmi könüllər ölkəsində?”* misrasıyla qəflətən çıxıb gəldiyin bir gün içinə qapanmaqdan bir az daha qurtulurdun:”Burada da dəhşətli pivəxana epidemiyası boy göstərdi. Yaxşı-yaxşı yatırımlar edirlər. Alan razı, satan razı. Mədəni gerilik xaricində, Taşra kimi bir hadisə qalmır qənaətimcə.

Burada da İstanbuldakı kimi ümumxanalar, ”butkalar” sürətlə çoxalır. Tənbəllik etməyib , yaza bilsəm, Taşra aristokratiyası yaxşı mövzudu. Eynən İstanbuldakı kimi burda da bir gözəlçə geydiyi şortiklə küçələrdə ərzi-əndam edir. Ya da kanal uzunu qarşılaşdığın bir qrup, özünü bir an Nişantaşında hiss etməyinə yol aça bilir. Hər nəysə...”

Sonra yaxşıca qapanırsan. Yenə misralar gətirir səni mənə:

”Sevdalar çağı dönsün,
Dönsün geri qayıtsın”*.

Bu aralar “Pavese” i oxuyuram. Hissə-hissə, sanki mənə aid edilmiş təsbitlərlə rastlaşdıqda da bağlamaq məcburiyyətində qalıram gündəliyi. İntihar getdikcə daha çox düşündürməyə başlayır. Lütfən qaçış , acizlik, həyatı qəbul etməmək, həddindən artıq duyğusallığın zərərli ədəbiyyatı tənqidini gətirməyəsən. (Etməyəcək qədər “anlayışlı” olduğunu bildiyimə görə, üzrlü say, hər kəsdən bunu eşidə-eşidə cana gəldim. Səndən də eyni şeyləri eşitsəm, üzülərəm. Ən azından yanlış tanımış olmaqla özümü bağışlaya bilmərəm. Səndən bir “ağsaqqal “ cümləsi bu nöqtəyə işıq tutar hər halda:”Ürəyin sirrlərini bilməkdən ötrü öncə insanın