ə daşıyan və ötürən “Qu’ran”-ın, sanki, DNT-sidir. Əlbəttə, bu, maddi transmisiya deyil; o, insanların axtardıqları əsl və son mənanın – ana bilginin ötürülməsidir. Ümumiyyətlə, ən ali həqiqəti və mənanı reallaşdırmaq bizim ən böyük məmnunluğumuz və ən ali məqsədimizdir.

Biz bu Yolun essensiyasından ilk öncə öyrəndik ki, İlahi bizi öyrətmək və kamilləşdirmək üçün buradadır. Rəhmət və yaradıcılıq potensialını bəxş etmək, yağdırmaq Onun ən birinci sifətlərindəndir. Bu sifətlərə biz səmimiyyətimizi gizlətmədən heyranlıqla cavab verməliyik. Onun lütfü, ölçüləri sonsuzdur.

İnsanların daima məna axtardıqları sirr deyil. Deməli, bizim insan kimi mənamız arayıb öyrənməkdir, bilməkdir. İlahi bu ehtiyacımızı ən gözəl yolla qarşılayır. Ayələr bizə insan olmağı və insani taleyimizin vəzifələrini necə yerinə yetirəcəyimizi açıqlayır. Hətta ən mühüm bəşəri rifahımıza və öhtəliklərimizə baxmayaraq, məhz İlahinin özü cavabın mahiyyətindədir. Lakin “Qur’an”ın bizə kifayət qədər müfəssəl izah etdiyi ayələr, İlahi tapşırıqlar insan eqoziminin xudbin güc və imtiyazları tərəfindən təhrif edilir, korlanır. Dini xurafat, avtoritarizm, klerikal üstünlük, dini hakimiyyət strukturları və doqmalar təhrifi dəstəkləyən vasitələrdir.

Yaxşı, ilahi ayələrin insan eqoizmi tərəfindən təhrif edildiyini və fəsadlaşdırıldığını necə bilirik? Dini degeneratlığa rəvac verən simpitomların (əlamətlər) bəziləri aşğıdakılardır:

1. Mənəviliyin nüvəsi dünyəvilik ilə əvəzlənərkən. Buna ərəb dilində şirk deyilir: yəni, Varlığın Qaynağı barəsində özündən söz uydurmaq, bütləşdirmək və ya Yaradana şərik qoşmaq.

Məsəl üçün, heç bir mənəviliyi olmayan, ən pisi də öz daxili reallığından məhrum və insanlara hakim kəsilmiş hansısa bir dini mərasimə cəmiyyətdə xüsusi inam formalaşa bilər. Qorxu hissi, yaxud da, sadəcə olaraq, vərdişlər ilə yerinə yetiriləndə də dini rituallar dominant əməllərə çevrilə bilir. Başqa sözlə desək, duanın, təvəssül, ayin və əməllərin zahiri formaları primitivləşdirilərkən