ə sonradan yuxuda gördüklərimi yada salmağa çalışdım. Mən məxmər pərdələri, qədimi asma çırağı xatırladım. Hardasa uzaqlarda, adət-ənənələri mənə yad olan bir ölkədə, bəlkə də, İranda idim… Ancaq yuxumun sonunu xatırlaya bilmədim.

Axşam xalam məni mərhumun evinə apardı. Artıq gün batsa da, evin qərb tərəfə baxan pəncərəsinin şüşələri uzun bulud qatarının qızılı rəngini əks etdirirdi. Nenni bizi dəhlizdə qarşıladı. Əslində o qışqırmalıydı, ancaq bu, yersiz olardı, ona görə də, xalam əlini sakitcə ona uzatdı. Qarı sual dolu nəzərlərlə bizə yuxarını göstərdi və xalam başını tərpətdikdən sonra bizi ensiz pilləkənlə yuxarı apardı. Onun aşağı dikilmiş başı pilləkənin məhəccəriylə bərabərləşdi. Qarı meydançada dayanıb, bizi əl hərəkətiylə mərhumun otağına dəvət etdi. Xalam içəri girdi, qarı mənim tərəddüd etdiyimi görüb, əliylə yenidən bir neçə dəfə işarə etdi.

Mən barmaqlarımın ucunda otağa daxil oldum. Otağa pərdələrin krujevalı kənarlarından dolan qürub günəşinin şüaları solğun alov dillərinə bənzəyirdilər. O, tabuta uzadılmışdı. Nenni mərhumun ayaq tərəfində diz çökdü, biz də onu yamsıladıq. Mən özümü dua edən kimi göstərsəm də, fikrimi cəmləyə bilmirdim: qarının mızıltısı fikrimi yayındırırdı.

Onun yubkasının arxadan əyri düymələndiyinə diqqət etdim, mahud başmaqlarının altının bir tərəfi isə tamamilə yeyilmişdi. Birdən mənə elə gəldi ki, qoca keşiş tabutda uzanıb gülümsəyir.

Amma yox. Biz qalxıb çarpayının baş tərəfinə keçəndə onun gülümsəmədiyini gördüm.

O, ibadət libasında ciddi və məğrur tərzdə uzanmış, iri və solğun baş barmaqları arasına qoyulmuş kasa əyri durmuşdu. Narın tüklü burun pərələri olan iri və boz sifəti çox qəzəbliydi. Otaqda güllərin ağır havası vardı.

Biz xaç çevirib çıxdıq. Aşağıdakı balaca otaqda Elayza özünü çəkərək mərhumun kreslosunda oturmuşdu. Mən küncdəki həmişəki yerimə keçdim, Nenni isə bufetə yaxınlaşıb şərab qrafinini və bir neçə qədəh götürdü. Onları masanın üzərinə qoyub, bizə içmək təklif etdi. Sonra bacısının