Ceyms Coysun hekayəsini təqdim edir.


Yaşayacağına ümid yox idi, bu onun keçirdiyi üçüncü insult idi.

Mən hər axşam o evin yanından keçir (tətil vaxtı idi) və kvadrat pəncərədəki işığa diqqət edirdim: fasiləsiz yanan həmənki ölgün işıqdı.

Əgər o ölsəydi, - mən düşünürdim, - onda tünd rəngli pərdələrə şam işığı düşərdi, çünki ölən adamın baş tərəfində iki şam yandırıldığını bilirdim.

Tez-tez mənə deyərdi: «Mənim ömrümə çox qalmayıb», ancaq onun bu dediklərini boş söhbət sayardım. İndisə bunun həqiqət olduğunu başa düşürdüm.

Hər axşam pəncərəyə baxanda öz-özümə sakitcə «iflic» sözünü təkrarlayırdım.

Bu söz qulaqlarımda həmişə qəribə səslənirdi, lap Evklidin «qnomon» (Günorta vaxtını dəqiq təyin etmək üçün şaquli sütuncuqdan ibarət qədim astronomik alət - N.Q.) və katexizisdəki «simoniya» (Orta əsrlərdə Roma papasının icazəsi ilə ruhani vəzifələrinin, müqəddəs adların satılması və alınması, günahların pulla yuyulması - N.Q.) sözləri kimi.

Amma bu söz indi mənə hansısa pozğun və zalım varlığın adını xatırladırdı. O varlıq məni həm dəhşətə gətirir, həm də cəlb edirdi; vurduğu ölümcül zərbənin nəticəsini yaxınlaşıb öz gözlərimlə görmək istəyirdim.

Mən şam eləməyə düşəndə qoca Kotter buxarının qarşısında oturub çubuq çəkirdi. Xalam boşqabıma yarma çəkəndə o, sanki yarımçıq qalmış söhbətə qayıdrmış kimi qəfildən dedi:

- Yox, əşi, mən deməzdim ki, o, necə deyərlər… Ancaq ona nəsə olmuşdu… Qəribədir ki, o… Mən sizə öz fikrimi sonra deyərəm…

O, sanki fikrini toplamağa çalışaraq çubuğunu sümürməyə başladı. Zəhlətökən qoca kaftar!

Onunla təzə tanış olanda bizə araq çəkməyin müxtəlif üsullarından danışdığından maraqlı adam təsiri bağışlayırdı. Ancaq sonradan uzunçuluq edib məni bezdirdi.

- Bilirsiniz, mənim öz nəzəriyyəm var, - o dedi. - Məncə, bu, müstəsna hallardan biridir… Ancaq deyə bilmərəm…

O öz nəzəriyyəsi barədə heç bir söz demədən yenə çubuğunu sümürməyə başladı. Bu zaman dayım mənim heyrətdən bərəlmiş gözlərimi gördü.

-