ROBESPYER

Maksimillian Robespyer XVIII əsrdə Fransanın siyasi həyatında böyük rol oynamış şəxsiyyətlərdən biridi. Onun başı inqilabın gilyotinində kəsilib xalqa göstərildiyi zaman 36 yaşı vardı. Ölümündən 3 ay əvvəl Fransada Robespyer adı terrorun və ölümün sinoniminə çevrilmişdi. Onun adını eşidən hər kəsin bədənindən ölüm üşütməsi keçir və hər kəs amansız və soyuq gilyotin baltasının boynuna enməsini dəhşətlə təsəvvür edirdi. Belə ki, bir ildən az olan hakimiyyəti dövründə Maksimlian Robespyer hər gün yüzlərlə insanı «vətən xaini» elan edərək gilyotinə yollayırdı və o, artıq qısa zaman kəsiyində Fransanın kabusuna dönüşmüşdü. Robespyer özünün tiranlığı və despotizmi ilə özünə qədər olan bütün tiran və despotlardan daha möhtəşəm və əzəmətli görünürdü. Çünki onun tiranlığı və despotizmi ona qədər olan tiran və despotların ənənəvi sülalə hakimiyyətindən doğmamış, ideoloji fanatizm üzərində təşəkkül tapmışdı. Təsadüfi deyil ki, Robespyer istər Lenininin, istər Trotskinin, istərsə də Stalinin ilham mənbəyi idi. İlk dəfə siyasətə «terror» və «xalq düşməni» terminlərini gətirən Robespyer özünü bir çox şeylərin fövqündə görürdü. Ölümünə az qalmış özünün dinini elan etmişdi və artıq özünü tanrı elan etməyin bir addımlığında idi.