gözlərimin önündə bir dəstə yaxşı təlim keçmiş, atlı, gənc polisin, Yunion-Skveyrdə silahsız kütləni necə qovduğunu görmüşdüm. Hələ tamamilə uşaqkən mənə admiral Dyu (Admiral Dewey-Sakit okeanda İspaniya donanmasının ağalığana son qoyan, xüsusi qəddarlığı ilə fərqlənən amerikalı admiralı) kimi safdil “qəhrəmanlar”, ya da San-Xuan Hill döyüşündə (1898-ci ildə Amerikanın, Kubanın işğalı uğrunda İspaniya ilə döyüşü) misilsiz rəşadət göstərmiş Teddi Ruzveltdən danışırdılar. Ancaq mənə Emerson, Toro və yaxud Uitmen haqqında heç nə deməmişdilər. O dövrlər mənim “qəhrəmanım” “gümüş sözün natiqi” Uilyam Cenninqs Brayn idi (William Jennings Bryan – 1896-cı ildə Amerikada prezidentliyə namizəd, görkəmli natiq idi, o gümüş və qızıl pulların tədavüldən çıxarılmasını tələb edirdi-N.H). Çox-çox sonralar mən Sinq-sinq, Dannemor, Livenvort həbsxanaları (Amerikanın dözülməz şəraitdə olan, ciddi rejimli həbxanaları-N.H) haqqında eşitdim. Gənclikdə ən sevimli yazıçım O`Henri idi, lakin o zamanlar heç kim mənim kumir-yazıçımı yazmağa sövq edən, Ohayoda onunla eyni kamerada həbsdə yatmış Al Cenninqs haqqında danışmamışdı.

Bizim yaşadığımız rayonda nə ictimai kitabxana, nə də kitab mağazası vardı. Ancaq iyirmi bir yaşım olanda bəxt mənim üzümə güldü və mən Kaliforniyada, San-Dieqoda Emma Qoldmanla qarşılaşdım. O mənim üçün mədəniyyət sözünün əsl mahiyyətini açdı. Məhz onun sayəsində mən Mark Tvendən, Fridrix Niçşeyə doğru dönüş etməyi bacardım.
Təkcə bizim prezident müşavirlərimiz kütbeyin və geri düşüncəlilər deyil, az qala bütün ölkə həmin yolun yolçusu idi. Bu iki yüz ildə bizim ölkəmiz neçə böyük yazıçı, rəssam, musiqiçi yetişdirib? Ancaq onun yetişdirdiyi məhşur avaraları, əyyaşları yada salmaq kifayətdir!

Bundan əlavə Uotorqeyt (Watergate – Amerikada prezident Niksonun istefası ilə nəticələnən 1972-1974 –cü illərdə baş vermiş siyasi skandal) adı ilə tanınan həmin sirki yada salmaq bəs edər. Əgər cəmiyyətin həmin hadisəyə münasibətini nəzərə alsaq, elə anlaşılır ki, güya