a bizim siyasətçilər heç bir cinayət törətmirlər, onların əlindən ancaq sadə səhflər etmək gəlir. Biz dəfələrlə belə davranmışıq, çünki belə sadə addımlarla şərin kökünü həmişəlik kəsə biləcəyimizə bərk-bərk inanmışıq.

Linkoln özünün “Azadlıq haqqında deklorasiya”sını dərc etdirəndə, biz axır ki, quldarlığın sonun gəldiyinə inanırdıq. Ancaq Amerikanın şimalında cənubundan betər irqi ayrıseçkiliyin hökm sürdüyünü ağlımıza belə gətirə bilməzdik. Biz təkcə qaradərili qullar yaratmamışıq, həm də mexanikiləşdirmə erasının qulları olan – ağdərili qulları da doğurmuşuq. Hələ də Ku-kluks-klan (Amerikda ağların qaralara qarşı nifrətini ifadə edən gizli terrorçu təşkilat) mövcudluğunu qoruyub saxlayır. Həmçinin hələ də mafiyalar ölkə boyu yayılıb! Bizdə qırğınlar olmasa da, antisemitizm gün-gündən güclənib, budaqlanmaqdadır.

Tərəqqiyə doğru getdiyimizlə bağlı yayılan bu mənasız söz-söhbətlərin ucbatından bizlər düşüncə zəifliyindən əziyyət çəkirik, bununla belə cürbəcür mövhumatlar və qan tökmək yanğısı əvvələr olduğu kimi yenə də bizi idarə edir. ABŞ –ın hərbi idarəsi olan Pentaqonun adını çəkmək belə insanları qorxutmağa bəs edir! Vyetnam müharibəsi əsl rəzillik idi! Teymurləng və Atilla bizim atom və yandırıcı bombalarla silahlanmış azğın qatillərizimin yanında uşaq idilər. Əgər Hitlerin etdikləri soyqırım idisə, ondan bizim əməllərimizə nə ad versinlər?

Biz tariximizə soyqırımla başlamışıq! Bizimlə razılaşmayan hər kəs rədd olsun! Biz hindulara, zəncilərə, meksikalılara qarşı soyqırımlar törətmişik. Uşaqlarımız televiziya ekranlarında göstərilən cinayətlər, qətllər, quldurluqlar, işgəncələr və ağla gələn, gəlməyən hər cür qəddarlıq, cəhalət və amansız səhnələrə baxa-baxa böyüyürlər. Bunlar hamısı bizim belə çox təriflədiyimiz “tərəqqi”nin göstəriciləridir. Bizsə hələ də niyə belə pozulub məhv olduğumuzu (həm millət kimi, həm xalq kimi) araşdırırıq.

Amerikan “sivilizasiyasında” təqdirə layiq bir şeyin olub-olmaması məni hələ də maraqlandırır. Ancaq ağlıma