ə alsa, həm qarşısına qoyduğu məqsədə daha rahat çatar, həm də heç bir çətinlik onu qorxutmaz. Çünki o, belə olan halda bütün varlıq aləminin ixtiyarı əlində olan qüdrətin nəzarəti altında addımlayır və bilir ki, Allah heç vaxt öz bəndəsini darda qoymaz, çətinliyə salmaz. Əgər o, hansısa zahiri çətinliklə qarşılaşıbsa, deməli, onda da bir hikmət var və o da xeyrinədir.

Bunun müqabilində əgər insan Allahı untsa və Ondan üz döndərsə, onu sıxıntılı həyat gözləyir. Allah-taala buyurur:

"Kim Məni zikr etməkdən üz döndərsə, həyatı mütləq sıxıntılı olacaqdır" (Taha, 124).

Əlbəttə həyatın sıxıntılı olmasından məqsəd Allahdan üz döndərən şəxslərin maddi vəziyyətlərinin pis olması deyil. Hətta bir çox hallarda bu cür insanların maddi durumu iman sahiblərinin durumundan daha geniş olur. Bəli, güzəranın darısqallığından məqsəd pulun olmamasi deyil, gözün doymamasıdir. Belə insan həmişə dünyanın yarısına sahib olsa da, daim həsrət içində, ehtiyac içində yaşayır. Allaha imanı olmayan və Onu yada salmayanlar üçün qəlb rahatlığı, daxili aramlıq əlçatmaz olur. Bu da insanın ən zəruri ehtiyacı və yerini heç nə ilə doldura bilmədiyi bir şeydir.

Gördüyümüz kimi Allah-Təala bəşəriyyətin doğru yola, həm dünya, həm də axirət səadətinə qovuşması üçün göndərdiyi müqəddəs kitabında lazım olan bütün məsələləri bizə açıqlamış, izah etmişdir. Təəssüf ki, bizlər bu ilahi həyat proqramını yaşayışımızda gerçəkləşdirmək əvəzinə hələ də onu öpüb gözümüzün üstünə qoymaqla məşğuluq. Həkimin yazdığı resepti öpüb gözün üstünə qoymaqla kiminsə sağalmasının mümkünlüyünü isə heç bir ağıl sahibi qəbul etməz. Elə isə həyata baxışlarımıza yenidən nəzər salaraq istər maddi, istərsə də mənəvi ehtiyaclarımızın təmin edilmə yollarını Qurandan öyrənək, bu ilahi kitaba üz tutaq. Əlimizdə bu cür zəngin ilahi xəzinə ola-ola yenə də iztirablı həyat sürmək bizə sonrakı peşmançılıqdan başqa bir şey gətirməyəcəkdir. Sonrakı peşmançılıq isə fayda