Hüquq sistemlərinin təşəkkül tapdığı
ilk dövrlərdən müstəsna cəza kimi
ölüm hökmü tətbiq edilib. İstər
Hammurapi qanunlarında, istər Roma
hüququnda və ya islam ədliyyəsində
ölüm cəzası yer alıb. Lakin bu cəzalar heç də birtipli olmayıb. Ölüm cəzası
tətbiq edildiyi cinayətlər və icra
formaları ölkələrə və hüquq
sistemlərinə görə dəyişib. Bütün tarix
boyu (elə indi də) ölüm hökmü
tərəfdarlarının bir əsas dəlili olub: cinayətkarlığın səviyyəsini aşağı
salmaq. Tarix boyu edam formaları
bir-birini əvəz edib və çoxu da bu
günə qədər gəlib çatıb. Sizə qədim
dövrlərdə tətbiq olunan edam növləri
haqda qısa məlumat təqdim edirik. Suda boğma - Bunun üçün
məhkumun əl-qolunu bağlayıb
suya atırdılar. Suya atılan insanın
xilas olma ehtimalı sıfıra bərabərdir.
Bu üsul Azərbaycanda 19-cu əsrdə
rus zülmünə üsyan edənlərə qarşı geniş tətbiq edilib. Boğma qəfəsi - Boğma qəfəsi suda
boğmaya bənzəyən keçmiş edam
növlərindən biridir. Cinayətkarları
metal qəfəsə yığdıqdan sonra qapı
bağlanır və qəfəsi suya daldırırdılar.
Qəfəsin ölçülərindən asılı olaraq, 1 dəfəyə 10 nəfərə yaxın adamı
edam etmək mümkün olurdu. Çarmıxa çəkmə - Çarmıxa çəkmə
cəzalandırılan şəxsi müəyyən
vasitələrlə (ip, zəncir mismar və s.) T
şəkilli çarmıxa bağladıqdan sonra
ayaq və qol əzələlərini dartmaqla
tətbiq olunan edam üsuludur. Bu üsul ilk dəfə quldarlıq Avropasında
tətbiq olunub və məhkumun əzabla
ölməsinə hesablanıb. Şaqqalama - Bu üsul insanı qılınc,
balta və s. vasitəsilə bir neçə yerə
parçalamaqla həyata keçirilib.
Qədim Şərqdə bu cəza ağır cinayət
törədənlərin cəzalandırılması
(quldurluq, kafirlik, mürtədlik) zamanı istifadə olunurdu. Bu səhnə
azərbaycanlı tamaşaçıya "Babək"
filmindən tanışdır. Ata qoşub dartmaq - Cəzalandırılan
şəxsin əl və ayaqlarını 4 ata qoşub
hər atı bir istiqamətdə sürürdülər.
Xüsusi ağır cinayətlər zamanı bu
üsuldan istifadə olunurdu. Bu üsul
Asiya ərazisində, xüsusilə qədim Hindistanda fillər vasitəsilə yerinə
yetirilirdi. Metoddan