İslam Peyğəmbəri tövsiyə edirdi ki, ölüm yatağında olan insan can verərkən yaxınları ona ”La ilahə illəllah“ cümləsini təlqin etsinlər; yəni kəlmeyi-şəhadəti söyləyib tələb etsinlər ki, o da bunu təkrarlasın (bax: Sünənü İbn Macə, hədis 1444 və 1445; Sünənün-Nəsai, hədis 1827-1828). Mömin və günahsız (yəni günahı az olan) şəxslər adətən kəlmeyi-şəhadəti könüllü surətdə təkrar edir və həyatda son sözləri də Allahla bağlı olur. Amma bəzi günahlar insana mane olur ki, ölüm anında kəlmeyi-şəhadəti söyləsin. Məsələn, valideynin üzünə ağ olmaq və onu narazı salmaq bu cür günahlardandır. Bu barədə maraqlı bir hadisə dini mənbələrdə öz əksini tapıb (hərçənd ki, bir çoxları bu hədisi sənədinə görə zəif sayırlar).
Rəvayət edirlər ki, bir gün Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərə (s) dedilər: “Filan yerdə yaşayan oğlan can üstədir, hər nə qədər “La ilahə illəllah” deməyi ona təlqin ediriksə, təkrarlaya bilmir”. Peyğəmbər soruşdu: “Bu kəlməni həyatı boyunca deyirdimi? (yəni iman gətirmişdimi?)”. Cavab verdilər ki, bəli. Peyğəmbər qalxıb səhabələrlə birlikdə o oğlanın evinə getdi. Oğlanın başı üstündə durub buyurdu: “De ki, Allahdan başqa tanrı yoxdur”. Oğlan dedi: “Deyə bilmirəm”. Peyğəmbər soruşdu: “Niyə?”. Oğlan cavab verdi: “Anamın üzünə ağ olduğuma görə”. Peyğəmbər oğlanın anasını çağırtdırıb ona dedi: “Əgər oğlunun od içində yandığın görsən və sən onu bağışladığın halda oddan xilas olacağını bilsən, bağışlayarsanmı?”. Qadın dedi: “Bəli, bağışlayaram”. Sonra Peyğəmbərin xahişi ilə qadın Allahı və Onun Peyğəmbərini şahid gətirdi ki, oğlunun təqsirinindən keçib onu bağışlayır. Bundan sonra Peyğəmbər yenə oğlandan kəlmeyi-şəhadəti təkrar etməsini istədi, bu dəfə oğlan təkrar etməyi bacardı. Peyğəmbər sevinib söylədi: “Allaha həmd olsun ki, bu oğlanı mənim xatirimə (yəni mənim vasitəçiliyimlə) cəhənnəm alovundan xilas etdi” (Beyhəqi. Şüəbül-iman, X, 290-291, hədis 7508).
Can verən adamın başının üstündə Ya-Sin surəsini oxumaq da ölüm sıxıntısını yüngülləşdirər.
Insanın bəzi əməlləri