İnsanın ölümqabağı halı ”səkərat“ kəlməsi ilə ifadə edilir. Şəriətdə məstedici içkilərə də eyni kökdən olan ”müskir“ və ”müsəkkir“ deyirlər. Səkərat – bihuşluq, məstlik, özünü unutmaq mənasını verir. Həyatla ölüm arasında qalan, canı sıxılan, fiziki və mənəvi əziyyətlər çəkən insanın halına bu kəlmə çox uyğun gəlir. Qurani-kərimdə buyurulur: ”Ölüm bihuşluğu, həqiqətən, gələcəkdir. Bu, sənin qorxub qaçdığın (canını qurtarmaq istədiyin) şeydir“ (Qaf, 19). Qeyd edək ki, Quranda bu kəlmə sərxoşluq (Nisa, 43) və qiyamətin dəhşəti (Həcc, 2) mənalarında da işlədilib.

Mömin rahat can verər, kafir isə çətinliklə dünyadan gedər

Dini mənbələrdə göstərilir ki, əksər hallarda möminlərin can verməsi asan, kafir və münafiqlərinki isə çox çətin olur. Möminlərin ölümqabağı anları mələklərin əhatəsində keçər. Mələklər orada olduqlarına görə, şeytan yaxın gələ bilməz. Ölüm mələyi Əzrail kafirlərin və münafiqlərin gözünə dəhşətli qiyafədə görünər. Möminlər isə Əzraili gözəl simada görərlər, Onunla ünsiyyətdən qorxmazlar. Həmçinin, həyatın sonunda möminlərin gözünə müqəddəslər görünər. Can verən çox möminlər Həzrət Mühəmməd Peyğəmbəri (s), Həzrət Əlini (ə), İmam Hüseyni (ə) gördüklərini və susuzluq halında sanki onların əlindən su alıb içdiklərini söyləmişlər. Peyğəmbər bunu nəzərdə tutaraq buyurub ki, Həzrət Əlini (ə) sevən hər kəs kövsər bulağının suyundan içməyincə, Tuba ağacının meyvəsindən yeməyincə və cənnətdə öz yerini görməyincə dünyadan köçməz (Biharül-ənvar, VII, 221).
kafirlərin canvermə anındakı vəziyyətinin ən parlaq təsviri ilə Qurani-kərimdə rastlaşırıq: ”kaş sən kafirləri mələklər onların üzünə və yanlarına vura-vura: ”Dadın atəşin əzabını!“ – deyib canlarını alanda görəydin!“ (Ənfal, 50; həmçinin, Ənam, 93). Hədislərdə deyilir ki, kafirin ruhu bədəni rahatlıqla tərk etmək istəməz. Bu zaman ölüm mələyi kafirin bədənini dəhşətli əzablara məruz qoyub, ruhu çıxmağa məcbur edər.
kafirlər ölümqabağı Allaha yalvararlar ki, onlara azacıq möhlət versin, onları bir