ə heç vaxt elə qəddar
adamlar görməmişəm.
Qaynanam lap mənə zülm
eləyirdi. Qasıma qohumlarından kimisə
almaq istəyirmiş, o da
gəlib, məni almışdı deyə,
zəhləsi gedirdi mənnən.
Görməyə gözü yox idi.
Yediyim çörəyi də çox görürdü. Evdə ixtiyarım
yox idi ki, təknədən çörək
götürüm, hələ qalan
şeyləri demirəm. Hamilə
qalmışdım. Ürəyim şoraba
istəyirdi. Evdə balonlar doluydu şorabaynan.
Qayınanama yalvarırdım
ki, bircə tikə şoraba
versin. Dodağım yeddi
yerdən çatlamışdı
turşudan ötəri. Vermədi. Mən yeməyim deyə, neçə
ay balonları açmadı. Ev
əhlini də tamarzı qoydu.
Axırda balonları açıb,
zibil vedrəsinə boşaltdı.
Mənə dedi: ürəyin şoraba istəyir, get, zibil
vedrəsindən götür, ye.
Yeriyimin pis vaxtı idi.
İnanırsan, qızım, getdim,
şorabanı zibil vedrəsindən
götürdüm, yedim. ...Sarışın bir qadın
yaxınlaşıb, mənə əyri-əyri
baxıb, Səltənətdən üç
limon alıb, getdi.
- ...Uşaqların üçünə də
yerikləyəndə, belə elədi. Bir dəfə ürəyim alma
istəmişdi, inan, o uşağı
doğana qədər mənə bir
dənə alma alıb verən
olmadı.
- Bəs əriniz? Sizə tərəf durmurdu?
- Ərim elə əvvəldən damarı
boş idi. Kim nə desə, ona
baxırdı. Həm də gözü
sıyıq idi, ona-buna
baxmaqdan mənə vaxtı qalırdı ki? Səksən altıncı
ildə köçdük Rusetə. O
vaxt Rusetdə heyvan
saxlayanlara ehtiyac
vardı. Beşillik
müqaviləynən aparırdılar. Qızların üçün götürüb,
getdik Rusetə. Sibirə
yaxın bir yer idi. Çatan
kimi ev verdilər, ərzaq
verdilər. Urus qonşular
vedrə-vedrə kələm, çuğundur, yumurta
daşıyıb, gətirirdilər.
Dillərini bilməsəm də, məni
başa salırdılar ki, sizə
pay gətirmişik. Qasım
malabaxan işləyirdi, mən də sağıcı. İnan, o qədər
soyuğu-zilləti neynirsən,
qarnım doyurdu, üzümə
hər dəqiqə tüpürən, döyən
yox idi deyə, elə bilirdim,
ora cənnətdi. Yavaş- yavaş rus dilini də
öyrənirdim. Rus sağıcılar
soruşanda ki,
Azərbaycana
qayıdacaqsan, deyirdim,
qıza, (bunun mənasın onnara öyrətmişdim)
Azərbaycan nədi, heç
yana gedəsi deyiləm.
Kişidi, öləsidi, elə