QARACİYƏR ÇATIŞMAZLIĞI SİNDROMU

Qaraciyər parenxamesının kəskin və xroniki zədələnməsi nəticəsində funksiyasının pozulması ilə xarakterizə olunan simptomokomplekdir. Kəskin və xroniki çatışmamazlığın 3 mərhələsi ayırd olunur. I başlanğıc mərhələ (kompensə olunan) , II şiddətli mərhələ ( dekompensesiya) , III terminal mərhələ - (distrofik) terminal mərhələ qaraciyərin koması ilə bitir.

Etiologiyası. Patogenezi: Kəskin qaraciyər çatışmazlığına ağır virus hepatiti , sənaye zəhərləri, (arsen,fosfor) bitki zəhərləri (göbələk) digər hepototrop zəhərlər, bəzi dərmanlar, uyğun olmayan qanın köçürülməsi və digər hadisələr səbəb olur. Xroniki qaraciyər çatışmamazlığı qaraciyərin xroniki xəstəliklərinin ( sirroz , bəd xassəli şişlər) proqresivləşməsi zamanı ortaya çıxır. Qaraciyər çatışmazlığı hepatositlərin distrofiya, yayılmış nekrobiozu, portakaval anostomuzların massiv inkişafı ilə izah olunur. Qanın böyük qismi qapı venasından boş venaya keçir. Bu halda qanın bağırsaqda sorulmuş zərərli maddələrindən dezintoksikasiyada iştirakı azalır. Qaraciyərin antitoksin prosesləri zəifləyir, mübadilədə iştirakı zəyifləyir (zülal, karbohidrat, yağ,vitamin,elektrolit).

Simptomlar .Klinik gedişi: Qaraciyərin zədələnmə xarakterindən , proseslərin kəskinliyindən asılıdır. I mərhələdə klinik simptomlar yoxdur, lakin orqanizmin alkoqol və digər toksik maddələrə qarşı tolerantlığı zəifləyir.

II mərhələ üçün klinik simptomları xarekterikdir, zəiflik, əmək qabiliyyətinin azalması dispeptik pozulmalar , sarılığın əmələ gəlməsi proqresivləşməsi , hemoragik diatez , assit bəzən hipopteinemik ödemlər olur. Laborator müayinələr bütün qaraciyər sınaqlarının normadan kənara çıxmasını göstərir, qanda albumin , protrombin , fibrinogen ,xolesterinin konsentrasiyası aşağı düşür. Adətən transfrazaların ( asat,alat) xüsusi ilə AlAT, AsAT miqdarı yüksəlir, tez - tez anemiya ,EÇS yüksəlməsi müşahidə olunur. Qaraciyərin funksiyasının pozulma dərəcəsini radioizotop hepotaqrafiya metodu ilə