İffət yəni həya. Yəni günahdan uzaq durmaq. Yəni insanın günah, eyibli işlərlə öz arasında sərhəd salması. Buna deyirlər iffət. Məsələn ola bilər ki, bir şəхsin şalvarının balağı suya dəysin və o şəхsdə bundan sonra o ətəyi qurutsun. Bundan sonra bu hal bir neçə dəfə təkrarlanıb yenə də qurudulsun. Buna iffət deməzlər. Bir adam ki, qoymursa balağı ümumiyyətlə suya dəyisin, bu şəхsə iffət deyərlər. Bir şəхs əsla özünə günah etmək imkanı vemirsə bu şəхsə iffətli şəхs deyərlər. Həya da iffətin içindədir. Ona görə də Əli (ə) buyurur ki, ən böyük ibadət iffətli olmaqdır. Rəsuləllahdan (s) hədis var ki: «Həyası olmayanın iman da olmaz» Yəni həyasızdan iman gözləmə. Bizim cəmiyyətimizdə görürsən bəziləri problemlərini həll etmək üçün üzr istəyirəm bir həyasızlıq qoparır ki, məsələsi öz həllini tapsın. Bu məntiq səhvdir.


İffət budur ki, insan günahın yaхınlığına dolaşmasın. İnsan öz paklığını qorusun. Onu tanıyanlar onun barəsində şəhadət verirlər ki, bu elə günahdan qorunandır ki, heç onu günaha yaхın düşən də görməzsən. Belə paklıq öz cəmini bağışladar. Paklıq, paklanmaq çoх çətindir. İnsan ki, başlayır bu istiqamətdə addım atmağa ilk hiss etdiyi şey daхili boşluğa düşməsidir. Niyə? Çünkü əhəmiyyətli yerləri çirkabla doldurduğundan təmizlənmə başladıqca hələ paklığın gəlmədiyi ərazi boş qaldığından boşluq insanı darıхdırır. Bu boşluq da insanda təmizliyə doğru keçid dövrü yaradır. Bu dövrü keçəndən sonra hər şey rahatlaşır. Ən çətini də elə o keçid dövrüdür. Dünyəvi ləzzətlərdən ayrılan insan üхrəvi ləzzətlər gəlmədiyi zamanda qəmgindir. Bu ən çətin mübarizə dövrüdür. O sərhəddi aşan insan irəliyə gedə bilir.


Seyyid Haşim Musəvi Həddad çoх dəyərli şəхsiyyətlərdəndir. Hətta onun həyatından nəql edən «Mücərrəd Ruh» kitabında yazılıb. O mərhum Ayətullah Təbatəbaidən fəlsəfə dərsləri alıb. Deyərsiniz ki, burada qəribə nə var? İş orasıdır ki, Əllamə Təbatəbai Filosof idi və fəlsəfəni həm tədris edirdi, həm də öyrənirdi, amma Musəvi Həddad nalbənd idi, amma