Yer üzündə yaşayan çox insan həyatı boyunca bir çox xəyal qurar və bunlara çata bilmək üçün çox çalışar. Kimi bu dünyaya istiqamətli xəyallar qurarkən, kimi də İslam uğruna edə biləcəklərini və bütün bunların özü üçün gözəl nəticəsi düşünər, xəyal edər.

Yalnız bu dünyanı düşünən və bütün planları və istəkləri bu dünya üzərinə qurulan insanlardan bəziləri, qurduqları xəyallara elə qapılarlar ki, çox vaxt gerçək həyatdan uzaqlaşarlar.

Məsələn universitet imtahanına hazırlanan bir şagirdin dərs çalışıb imtahanlara hazırlanmaq yerinə, universiteti qazandığını və məktəb həyatı boyunca nələr edəcəyini xəyal etməsi ya da tətil xəyalları qurması, bütün gələcəyini mənfi istiqamətdə təsir edə bilər. Bunu bilərək işi buraxmaq və xəyal qurmaq, əslində gerçək olmayan bir dünyada əyləndirilmək, başıboş gəzmək kimi bir şeydir.

İnsan, həqiqi olmadığını və bir müddət sonra xoşuna gələn bir dünya yaşadar xəyalında. Nəfsini sərhəd tanımadan doyurmağı hədəflərkən, itirdiyi zamanın fərqinə çata bilməz. Xəyal qurmaq gözəldir, ancaq zaman sürətlə irəliləyərkən və itiriləbiləcək tək bir saniyə belə yoxkən xəyallara dalmaq insanı böyük dağıtmalara sürükləyər.

Bu dünyaya gəliş məqsədini nəfsini doyurmaq olaraq düşünən insan üçün də yaşadığı həyat, xəyal aləmindən fərqli deyil. Bu dünyanın keçici bir əylənmə yeri olduğunu və əsl həyatın axirət yurdu olduğunu bildiyi halda insan, gerçək həyatı üçün heç bir şey etmirsə və bütün həyatını nəfsini doyurmaq üçün yaşayırsa, ömürünü xəyal quraraq keçirən bir insandan heç bir fərqi qalmaz.

Dünya həyatı yalnız bir oyun və bir əylənmədən başqası deyil. Qorxub-çəkinməkdə olanlar üçün axirət yurdu həqiqətən daha xeyirlidir. Yenə də ağıl dərk etmirsiniz? (Ənam Surəsi, 32)

Yaşanan bu xəyal aləmini insana cazibədar və bəzəkli göstərən şeytan, insanları sonu gəlməyəcək istəklərlə və ehtiraslarla aldadaraq, sonunda ölüm olan bu dünyaya sıx bağlar. Ölümlə birlikdə əsl həyata oyanan insan isə özünə tanınan müddəti oyalanarak keçirdiyi üçün