Şeytanı tanıyaq Ola bilsin ki, mövzunun adı ilk oxunuşdan bir az qəribə gəlsin. Amma gəlin həqiqətən də öz-özümüzə sual verək. Şeytanı dərk edək deyəndə nəyi nəzərdə tuturuq? Şeytanı əslində niyə dərk etməliyik? Həm də axı şeytanı dərk etmək mümkündürmu? Bu cür suallar verməklə bu suallara cavab axtarmaq da mümkündür. Birinci suala belə cavab vermək olar ki, şeytanı dərk etmək, onun insanlarla necə rəftar etməsini, onun hiylələrini, məqsəd və hədəflərini, strategiyasını və taktikasını anlamaq deməkdir. Təbii ki, bunları dərk edən insan da, şeytanın bütün əməllərinin qarşısını ala bilər və şeytandan özünü qoruyar.
*****
İlk öncə biz anlamalıyıq ki, şeytan, Allahu Təalanın yaratdığı milyonlarla məxluqatlardan bir məxluqdur. Allahu Təala bizə məlum olan və hətta bizə məlum olmayan məxluqatlar da yaradıb. “Sizin minməyinizdən ötrü, həm də zinət üçün atı, qatırı və uzunqulağı (O yaratdı). (Allah) hələ sizin bilmədiyiniz neçə-neçə şeylər də yaradacaqdır.” (ən-Nəhl, 8). Allahu Təalanın yaratdığı məxluqatlar yalnız bizim gördüyümüz və tanış olduqlarımız deyil. Bizim bilmədiklərimiz, dərk etmədiklərimiz və ömründə görmədiklərimiz məxluqatlar da var. Şeytdan da Allahu Təalanın dərk edə bilinməz məxluqatlarındandır. Lakin Allahu Təala müqəddəs Qurani Kərim və Peyğəmbərimizin (s.a.s) sünnəti vasitəsilə bizlərə şeytan haqqında lazımi və faydalı məlumatlar çatdırıb. Ən əsası da bizə məlumdur ki, şeytan Allaha asi olan məxluqatlarındandır.
Bütün müsəlmanların bu həqiqəti bilməsinə baxmayaraq, çoxları bunu unutqanlıqla qarşılayır və sanki şeytanı adi bir şey kimi qəbul edirlər. Hətta bəziləri hər günah işlədəndən sonra çox sadə bir tonla “Lənət sənə kor şeytan” – deyir. Lakin heç kim inkar etmir ki, şeytan bizim düşmənimizdir, onunla mübarizəmiz ciddidir və bu mübarizə bizim sonumuzu dəqiqləşdirən bir mübarizədir. Şeytanı düşmən kimi qəbul etməyi Rəbbimiz bizə Qurani Kərimdə buyurur: “Həqiqətən, Şeytan sizin düşməninizdir, onu (özünüzə) düşmən tutun. O özünə uyanları