Dəccal, insanların imanından edən adam. Axır zamanda dəccalın də təsiri ilə insanlar dindən uzaqlaşacaqlar. Dinin yaşanmadığı cəmiyyətlərdə mərhəmət, xoşgörüş, sevgi, hörmət kimi gözəl əxlaq xüsusiyyətləri yerini; sevgisiz, xoşgörüşsüz, mərhəmətsiz, eqoist duyğulara verəcək.

Ətrafınıza baxın; insanların çoxu dözümsüz, sevgisiz, asıq üzlü, kobuddur. Quran əxlaqının gərəyi olaraq qarşıdakı adama kompliment edib gözəl söz deyilməsidir axız zamanlarda belə bir çıxar ya da fitnə axtaran oldular. Bütün bunlar şeytanın təlqini və oyunundan başqa bir şey deyil. Şeytan insanların bədbəxt, ümidsiz, bir-birinə düşmən, qısqanc, şübhəçi və mənfi olmasını istər. Bu hədəfə çatmaq üçün, gözəl olan hər şeyi səhv göstərir. Bunu edərkən də sözdə əxlaq qaydalarını istifadə və Allahın adı ilə aldadar insanları yoldan çıxarar.

Allah ayədə, təbliğ edərkən qarşıdakı adama; "onlara özləri haqqında təsirli söz de." (Nisa Surəsi, 63) buyurur. Nəfs təriflənməkdən xoşlanar. Məsələn qarşımızdakı adam bir qadın isə nəfsinin eşitmək istədiyi şey gözəlliyinin öyülməsidir. Əlbəttə mömin adam tərifi təməldə Allaha edər. Sözün ən gözəlini söyləmək Allahın əmridir. Allah gözəl sözü, budaqları göyə çatmış bir ağaca bənzədər. Səhv sözü isə, kökü yerdən qoparılmış, yapışma imkanı qalmamış bir ağaca bənzədər.

Məgər ki, Allah necə bir nümunə vermişdir: Gözəl bir söz, gözəl bir ağac kimidir ki, onun kökü sabit, budağı isə göydədir. (İbrahim Surəsi, 24)

Səhv (murdar) söz isə, pis bir ağac kimidir. Onun kökü yerin üstündən qoparılmış, qərarı (yerində dayanma, yapışma imkanı) qalmamışdır. (İbrahim Surəsi, 26)

Təəssüf ki, insanlar şeytanın da təlqinləri ilə bir-birlərinə gözəl söz söyləməkdən çəkinirlər. Çünki gözəl söz söyləmək nəfsi əzən bir ibadətdir. Qarşıdakı insanın gözəlliyini, müvəffəqiyyətini, zəkasını tərifləmək nəfsə ağır gəlir. Bunun səbəbi qarşıdakı adama mənlik vermək, onun müvəffəqiyyət və gözəlliyini Allahdan müstəqil görməkdir. Halbuki mömin yaşadığı heç bir hadisəni və kəsləri