Merac gecəsində Allah-Təala Peyğəmbərə(s) buyurdu:

Ya Əhməd, kaş ki, aclığğın, sükutun, xəlvətin və onların təsirlərinin şirinliyini biləydin! Dedi: Ya Rəbbim, aclığın təsiri, izi nədir? Buyurdu: "Hikmət, qəlbi qorumaq. Mənə yaxınlıq , daimi qəm və hüzn, xalq arasında ən az yükü olmaq, haqq söz və dolanışığın çətinliyinə və asanhğına laqeyd olmaq."

Ya Əhməd, Mənim bəndəm mənə nə vaxt yaxın olduğunu bilirsənmi? Həzrət dedi: "Bilmirəm, ey mənim Rəbbim! Allah buyurdu: "Bəndəm ac halda və ya səcdə halında olarkən mənə yaxın olur."

İnsan maksimum kamala tərəf və əbədiyyətə qovuşmaq üçün yaradılmışdır. Bunlara çatmaq üçün insanın qarşısında dörd şərt vardır. Merac hədisində ona da toxunulur. İnsan bu dörd şərtə əməl edərsə, Allah onları Cənnətə qovuşdurmağa zəmanət vermişdir.

Bu şərtlərdən ikisi zahiri üzvlərə (yəni ağıza və qarına), digər ikisi isə qəlbi və batini işlərə bağlıdır ki, onlardan biri mənfilik bildirir, yəni şeytan vəsvəsəsini qəlbdən kənarlaşdırmaq, ikinci şərt isə müsbətdir - yəni özünü daima Allah qarşısında hiss etmək. Əlbəttə, zahiri şərtlərə əməl etmək batini şərtlərə nisbətən asandır. Çünki batini şərtlərə əməlin çoxlu səylərə və çalışmalara ehtiyacı vardır.

Qaydaya əsasən dili çox danışmaqdan və qarnı çox yeməkdən qorumaq şeytanla mübarizə yollarından biridir. Baxmayaraq ki, şeytanın tələləri bu ikisi ilə bitmir, lakin bu ikisi şeytanın ən böyük alətləridir. Çünki qarnını nəzarətdə saxlamağı bacaran adam şəhvətini də nəzarətdə saxlaya bilər, dilini qoruya bilən adam gözünü və qulağını da qorumaqda çətinlik çəkməz.

Agahlığın şüur və dərki, qəlbin hüzurunu insandan rədd edən ən böyük amil qarının toxluğudur. İnsan dolu qarınla fikirləşə, mütaliə edə və namazda hüzuri-qəlb əldə edə bilməz. Bu məsələ təcrübə ilə sübut olunmuşdur. Ona görə gə, bu söz məşhurdur.

"Toxların ibadəti məstlərin yağlı dilini işə salmalarına bənzəyir."

Qarın dolu olarkən insan xüsusiyyətlərindən olan dərk və agahlıq