ondan gedir.

Bu, ayağına ağır yük bağlanmış quşa bənzəyir ki, bu yük nə qədər ağır olarsa, quşun uçmağı da bir o qədər çətin olar. Qarının dolu olması da insanın ruh quşunun ayağına bağlanmış ağır yük kimidir ki, onun uçmağına, yüksəlməsinə əngəldir.

Əks tərəfdən də insanm maddədə batıb qalması insan ruhunun nuraniyyətinin və lətafətinin aradan getməsinə səbəb olur və ruhi kamalın üzə çıxmasının maneəsinə çevrilir. Əlbəttə, ruhla bədənin rabitəsi çox asanlıqla başa düşülən bir şey deyildir ki, bu iki cümlə ilə bəhsi izah etmək mümkün olsun. Amma hər halda dolu qarınla həyatlarını yaşayanlar hiss edirlər ki, onlarm ruhları, ayağına ağırlıq bağlanan quş kimi pərvaz edə bilmir.

Hədisdə deyilən aclıq tamamilə ac qalmaq demək deyildir. Çünki əgər insan ac qalarsa, zəifləyər, ibadət etməyə də gücü qalmaz. Deyilən aclıq, ruhu pərvaz etməkdən saxlayan toxluğun olması deməkdir. Deməli, insan nə o qədər ac qalmalıdır ki, zəiflikdən bir iş görə bilməsin və nə də, o qədər yeməlidir ki, ruhi işlərdən geri qalsın. Orucluq bunun bariz nümıməsidir.

Aclıq və sükutun insana bir neçə təsiri vardır. O cümlədən bunlar aşağıdakılardır:

1. Hikmət - yəni insanın həqiqətə və reallığa çatması və onları dərk etməsi. İnsan hətta öz məhdud təcrübəsi ilə bu iki şeyin insan həyatındakı təsirini hiss edə bilər. Necə ki, Ramazan ayında insan hiss edir ki, onun ruhu pərvaz etməyə hazırdır. Mənəvi təravət, şadlıq, vücudunu mənəvi ləzzətlərə qərq etmişdir. Buradan məlum olur ki, bədənə o qədər fikir verməliyik ki, o da öz növbəsində ruhun pərvazlanmasının xidmətində olsun.

2. Növbəti qiymətli təsir qəlbi şeytan vəsvəsəsindən saxlamaqdır. Oruc tutan möminlər təcrübə ediblər ki, hissləri cilovlamağa, qəibi qorumağa digərlərindən daha müvəffəqdirlər.

Çox yeməyə adət etmiş kəslər də çox yaxşı bilirlər ki, qəlbin cilovunu əldə saxlamaq, hissləri, fikri, xəyalı pərakəndəlikdən qorumaq mümkün olmayacaq dərəcədə çətindir.

3.Üçüncü təsir Allaha