. Düşünürdüm ki, bunu
kimə danışsam inanmaz. Doğrudan da
tanımadığın, üzünü belə görmədiyin
adama qəlbini necə açmaq olar. Mən
onun haqqında nə bilirdim? heç nə. Bircə onu bilirdim ki, kecələr o, radio
dinləməyi sevir, qonşusu isə pianoda
qamma çalır. Bu hekayənin iştirakçılarından biri -
telefondur. Mən telefon haqqında bir
neçə kəlmə demək istəyirəm. Son
vaxtlar mən telefonlar barəsində çox
düşünürdüm: onlar mənə qəribə və
müxtəlif cür görünürdülər. Bizim laboratoriya müdirimizin
otağında - masanın üstündə qara bir
telefon aparatı var. Hər dəfə bu
aparata baxanda mənə elə gəlirdi ki,
onun xətti dinamik məftilinə oxşayır. Müdirin daima nigaran, daima təlaşlı,
qorxu çəkən gözlərinə baxanda mənə
elə gəlirdi ki, bu telefonu onun otağına
gec partlayan mina kimi qoyublar. O
hər zəngdən, hər hərəkətdən
diksinirdi. Yəqin ona elə gəlirdi ki, bu mina -
telefon hər dəqiqə bəd bir xəbərlə
partlaya bilər. Bir gün zəng eləyib ona
deyəcəklər ki, səni işdən çıxarıblar,
yaxud arvadın qaçıb... Kanselyariyamızda da telefon vardı.
Amma diski rəqəmsiz, bağlı, qara bir
dairə idi, elə bil möhürlənmişdi. Mənə
elə gəlirdi ki, bu telefon təkərsiz maşın,
ünvansız məktub kimi köməksiz və
acizdir. O, sanki mütiliyin, asılılığın, passivliyin,
təşəbbüssüzlüyün rəmzi idi - sənə
zəng vura bilirlər, amma sən heç kəsə
zəng vura bilmirsən. Bu tipli telefonların müqabilində
telefon avtomatlar da mövcud idi.
Telefon avtomatlar disksiz telefonların
tam əksi idi. Sən zəng edə bilirsən,
amma sənə cavab verə bilmirlər. Zəng elə ağzına gələni de, lap söy, kim
səni tapacaq? Telefon avtomatlar -
cəzasızlığın, məsuliyyətsizliyin,
özbaşınalığın rəmzi idi. Onların
üstünlüyü bombardmançı təyyarənin
silahsız gəmi üzərindəki üstünlüyünə oxşayırdı. Bilsəniz evimdə telefon olmamasına nə
qədər hayıfsılanırdım. Əlimə keçən iki
qəpikləri Hacı Qara kimi xəsisliklə yığır,
gizlədirdim. Tanış-bilişdən iki qəpik
toplayırdım, imkan düşən kimi ayrı
pulu xırdalayıb iki qəpiklik