sonra Küfə valisi Bəsrəyə qaçdı, Muxtar isə şəhərdə
hakimiyyəti əlinə keçirdi. Bu uğurdan sonra, qiyamçılar Əməvilərə qarşı müfəqqiyyətlə vuruşsalar da, Abdulla ibn Zübeyrin
qoşunu tərəfindən məğlub
edilmişdilər. Muxtar isə hicrətin 68-ci
ilində öldürülmüşdür. Qeysaniləri ya
Muxtar əs-Səqəfinin "Qeysan"
ləqəbinə, ya da Məhəmməd ibnül- Hənəfiyyənin şagirdlərinin birinin
adına görə belə adlandırmışdırlar. Təlimi Qeysanilərin təlimi "ifratçı"
təriqətlərdən fərqli olmuşdur. Belə
ki, onlar Əli ibn Əbu Talibi və onun
nəslindən olan imamları
ilahiləşdirməmiş, amma onların
günahsız müqəddəs insan olduqlarını və bu səbəbdən onlara
tabe olmağın vacibliyini iddia
etmişdirlər. Onların inanclarına görə,
imamlar dünyadakı İlahi təcəssümün
nümunələridirlər. Onlar hətta
peyğəmbərlərə bərabər sayılırdılar. Şiə təriqətlərinin çoxunda olduğu
kimi, qeysanilər də imamın gəlişini
gözləyirdilər. İkinci gəlişı gözlənilən
imam kimi isə Məhəmməd ibnül-
Hənəfiyyəni qəbul edirdilər.
Qeysanilərin bir hissəsi onun öldüyünü təsdiq edib, yenidən dirilib
dünyaya qayıdacağına inanırdılar.
Başqa qruplar isə onun ölməsi
faktını rədd edib, bir başqa yerdə
yaşadığını iddia edirdilər. Daha
sonra qeysanilər inanırdılar ki, Allah imamlara hansısa göstəriş versə də,
onu başqası ilə (hətta ona zidd
olanla) dəyişə bilər. Bəzi xəbərlərə
görə, onlar insanın ölümündən
sonra onun ruhunun başqa
bədənlərə köçməsinə də inanırdılar. Sonu Lakin qeysanilərin içində birlik
olmamışdır və onlar bir neçə
təriqətlərə parçalanmışdırlar.
Müsəlman tarixçilərinin yazdıqlarına
görə, onların arasında iki əsas qol
olmuşdur: muxtarilər (Muxtar Səqəfinin tərəfdarları) və həşimilərdir
(Məhəmməd ibn-Hənəfiyyənin oğlu
Əbu Həşimin imamlığını qəbul
edənlər). Həşimilər də bir neçə
təriqətə parçalanmışdırlar. Onlardan
biri, Əbu Həşimdən sonra imamətin Bəyan ibn Siman Nəhdiyə keçdiyini
iddia edən bəyanilər olmuşdurlar.
Əbu Həşimdən sonra imamətin
Abbasilər nəslinə keçdiyini iddia
edən