u o zamanlar idi ki, ingilislərə yəhudilər lazımıydı. İndiysə Qüdsə getmək üçün ciddi əsasların olmalıdır. Milli mənsubiyyətdən də ciddi əsaslar. Bəs alçaldılma? Əgər yəhudi olsaydım, özüm-öz boynuma ip keçirib bortdan atılardım. Maks mənim üçün mələk kimidir. Maks yəhudidir! Əgər onun boynuna lap elə daş bağlayıb desələr ki: “Ey yəhudi, çök dibə!”, ondan qurtulmaq mümkün deyil.

Əzablı düşüncələrə dalmışdım. Maks kimi təpiklənmiş itə bənzəsəydim… Nolacaqdı? Hə, nolacaqdı? Sadəcə təsəvvürümə gətirməliyəm ki, kişiyəm, yemək yeməliyəm, ümidsizəm, həddimi aşmışam.

- Qulaq as, Boris, bir çarə qılmaq lazımdır, eşidirsən?

Boris çiyinlərini salladı. Bu qədər pulu hardan alım? Niyə bu sualı mənə verdiyini anlamıram. Məndən soruşur bu qədər pulu hardan alım. Necə yəni nə qədər? Min frank… iki min frank… buna pul demək olar? Bəs bir neçə həftə əvvəl bura, evinə gətirdiyin amerikalı qadın Ceynə etdiklərin necə olsun? Axı o qadın sənə bir damla da sevgi bəxş etmədi. Heç ümid də vermədi. Hər gün səni əsəbiləşdirirdi istədiyi kimi. Sən isə onun başına pul səpələyirdin. Pulun başından aşırdı. Bu balaca tamahkar amerikalı qancığı əyləndirirdin. Məni hiddətləndirən belə şeylərdir. Sadə bir fahişə olsaydı, bundan yaxşıydı. Ancaq Ceyn fahişədən də pisdir. Pulunu əlindən almağı bəs deyil, hələ bir əsəbiləşdirirdi də. Sənə “oğraş” deyirdi. Sənsə pulu sağa-sola sovururdun. Sabah eyni zibil təkrarlana bilər. İstənilən birisi səndən pul çəkə bilər – yetər ki, sənin şöhrətpərəstlik damarını tutsun, sənə yaltaqlansın! Çoxdan öldüyünü deyirsən, deyirsən bu, həyat deyil, başdan-ayağa dəfn mərasimidir. Amma ölmədiyini bilirsən. Qarşında Maks kimi insan dura-dura, mənəvi ölüm nəmənədir? Öl, öl, öl, min kərə öl, amma həyatda olan bir insanın haqqını ver. Problem yaratma. Maks – bədən və qandır, Boris, bədən və qan. O, qışqırır, sənsə güya eşitmirsənmiş kimi görkəm alırsan. Özünü karlığa, lallığa, korluğa vurursan. Canlı bədənin qarşısında ölüsən. Bu o deməkdir ki, öz bədənin