qarşısında ölüsən. Əgər Maksın simasında öz həqiqi qardaşını tanımasan, nə mənəvi, nə də cismani sahədə heç nəyə müvəffəq olmayacaqsan. Sənin kitabların rəfdədir… hə, bu kitabların heç bir dəyəri yoxdur! Cəhənnəm olsun sənin əzabkeş Nitsşen, rəngi qaçmış, şirin-şəkər İsaşkan, qanı tökülən Dostoyevskin! Kitablar, kitablar, kitablar. Yandır bu kitabları! Sənə lazım deyil. Sənin kimi dəbdə olan ayaqqabılar geyinməkdənsə, ümidsizcəsinə çiyinlərini sallamaqdansa, ümumiyyətlə heç bir sətir oxumamaq daha yaxşıdır. Əgər insanın cismani varlığının sizin nəzərinizdə zərrə qədər dəyəri yoxdursa, onda İsa Peyğəmbərin dedikləri, Nitsşenin dedikləri hamısı yalandır. Burnunun ucundakı insanın diri-diri çürüməsini görmürsənsə, oxumaqdan həzz aldığın bütün bu kitablar yalandır, iyrəncdir. Hə, get oxu, get oxu öz kitablarını, nə qədər istəyirsən dəfn et özünü! Get orta əsrlərə, öz Kabbalana, kazuistikana səyahət elə. Sən lazım deyilsən bizə. Bizə bir qurtum həyat lazımdır! Bizə ümid lazımdır, cəsarət lazımdır, illüziya lazımdır. Bizə bir çimdik insan şəfqəti lazımdır.

Maksı evimizə apardım. Vanna otağından suyun şırıltısı eşidilirdi. Maksın əynində çirkli alt paltarları vardı. Tikmə döşlüklü köynəyini kreslonun başından asmışdı. Yarıçılpaq vəziyyətdə, iməkləyə-iməkləyə yeriməyə çalışan tənha ağaca bənzəyirdi. Kreslonun başına atılmış zəhmətkeş köynək. İşləməkdən beli əyilmiş zəhmətkeş bədən. Lemberqdən Amerikaya, Bronksdan Koni-Aylendə səyahət edən bədən. Başqaları da eyniylə onun kimidir: sındırılmışlar, əzilmişlər, şikəst edilmişlər. Sanki hamısını şişə çəkiblər. Mübarizə aparmaq da mənasızdır. İstəyirsən apar, istəyirsən aparma, gec-tez səni diri-diri yeyəcəklər. Bütün bu Maksları hər bazar günü Koni-Aylenddə görürəm. Çimərliyin qarşısı onların eybəcər hala düşmüş bədənləriylə döşənib. Öz bədənlərində çimirlər. İsti, narın qumun üzərində, bir-birinə balıqlar, yosunlar kimi sarmaşaraq uzanırlar. Dənizin sahilində özləri üçün evdəki kimi xidmətlərində olan koma, qurma vanna,