haqda heç olmasa Maksla söhbət etməyə ehtiyacım var. Ona təklif etdim gedək barda kofe içək. Maks fikrə daldı. Çox təəssüf: istəyirdim ki, bu anda yalnız və yalnız mənim kitabım haqqında düşünsün. Başqa heç bir şeyi ağlına gətirməsin.

- Miller, bilirsiniz nə haqda düşünürəm? – o, gözlənilmədən soruşdu. – Məncə haqqımda nəsə yazmalısınız. Həyatım haqqında. – Yenə başladı öz iztirabları haqda danışmağa. Onu xəyallar dünyasından oyatdım.

- Maks, sənin haqqında kitab yaza bilərdim. Amma istəmirəm. Özüm haqda kitab yazmaq istəyirəm. Başa düşürsünüz?

Maks nə demək istədiyimi anlayırdı. O, bilirdi: yazılası o qədər şey var ki. Mənim müşahidəçi olduğumu deyirdi. Fikirləşməyə dəyər – həyatın müşahidəçisi. Düzdür, müşahidə edirəm, həyatı öyrənirəm. Şəhərdə veyllənirəm, künc-bucağa baxıram, vaxtımı boş yerə sərf edirəm, özümü də elə göstərirəm güyamış kefim kökdür. Amma həmişə həyatı, insanları öyrənirəm. Maks nəyin necə olduğunu anlamağa başlayır. Yazıçı olmaq asan məsələ deyil. Günün iyirmi dörd saatını işləmək lazımdır.

Maks düşünürdü. Xəyalında yazıçı həyatıyla öz həyatını müqayisə edirdi – hərəsi özünə görə pisdi. Yenə öz iztirabları haqda düşünürdü. Nəyə görə yata bilmir və.s Gecə-gündüz beynində işləyən mexanizm haqda düşünürdü.

Gözlənilmədən dedi:

- Yazıçının özünəməxsus qarabasmaları olmalıdır!

“Özünəməxsus Qarabasmalar”! Bu sözləri tez bloknotuma yazdım.

- Dediyimi yazdınız? – Maks təəccübləndi. – Niyə yazdınız? Belə yaxşı söz dedim?

- Yaxşıdan da yaxşı dedin, Maks. Qızıl fikirdir.

Maksın təbəssümündən mənasızlıq yağırdı. Zarafatlaşdığımı, yoxsa ciddi olduğumu anlamırdı.

- Hə, Maks, – mən dedim, – sənin obrazını canlandırmaq istənilən var-dövlətdən dəyərlidir.
Onun beynində qızğın müzakirələr gedirdi. Həmişə dünüşürdü ki, yazıçının birinci işi mümkün qədər çox fakt toplamaq olmalıdır.

- Yox, Maks! Elə deyil! Nə qədər az fakt olsa, bir o qədər yaxşıdır. Bəlkə də faktın ümumiyyətlə olmaması daha yaxşıdır. Başa