edir. Bu nazik damar sistemi öz daxili hissəsində həzm edilməyən qida artıqları ucbatından və digər müxtəlif səbəblər üzündən daralır və toxumalar qidalana bilmir. Halbuki sağlam bir orqanizmdə həmin damarlar rezin kimi elastik olmalı və daralmamalıdır.
Bəs dəstəmaz bunu necə təmin edəcək?
Dəstəmaz və ya qüsl aldığımız zaman dərimizə dəyən müxtəlif hərarətdəki su kapilyarların bir dalğalanma nəticəsində açılıb-bağlanmasını, əgər varsa, tıxanmağa başlayan damarların açılmasını təmin edir. Orqanizmin toxumalarında toplanan artıq maddələr əsas qan dövranına keçir və beləliklə də toxumalardakı gümrahlıq orqanizmə sirayət edir.
Artıq maddə toplanması prosesi orqanizmin ən çox əl, ayaq və üz nahiyyəsindəki qan dövranlarında baş verir. Məlum olduğu kimi, dəstəmazda əllə toxunulan əsas yerlər də elə bu nahiyələrdir.
3. Limfa dövranı.
İnsan orqanizminin əsas mühafizə sistemi ağ qan (leykositlər) dövranı nəticəsində mövcuddur. Bu dövranda əsas rol oynayan kapilyarlar limfosit adlı ağ qan hüceyrələrini toxumaların ən son nöqtələrinə qədər daşıyır. Əgər orqanizmin hər hansı bir yerində mikrob, yad maddə və ya xüsusən də xərçəng hüceyrəsi varsa, bu “kiçik döyüşçülər” daşıdıqları güclü zəhərlərlə onları məhv edirlər. Xərçəng xəstəliyinə və ya mikroblu xəstəliklərə tutulmaq həmin müdafiə sisteminin müəyyən bir yerdə zəifləməsinə işarədir.
Çox istiqamətli və qarışıq sistem olan limfa dövranında kapilyarların yaxşı fəaliyyət göstərməsi əsas şərtlərdən biridir. Dəstəmaz və qüsl bu mənada ağlasığmaz bir nemət deməkdir.
Dəstəmaz zamanı əllərin yuyulması və ayaqların məsh ediləsi orqanizmin mərkəzindən uzaqda yerləşən bu nöqtələrdəki kapilyarların dövretmə sürətini artırır. Həm də limfa sisteminin ən mühüm zonaları olan üz, boğaz və burunun yuyulması bu sistemə bir masaj təsiri göstərib onu qüvvətləndirir.
Dəstəmazı əmr edən “Maidə” surəsinin 6-cı ayəsində belə buyrulur:
Ey iman gətirənlər! Namaza durduğunuz zaman üzünüzü və dirsəklərlə birlikdə (dirsəklərdən və ya