Hekayə

Çox qədim zamanlarda yarı barbar bir hökmdar yaşardı. Bu hökmdarın düşüncələri uzaq qonşu latınların mədəniyyətindən bəhrələnmişdisə də, əvvəlki tək sərhədsizliyi, əcayibliyi, qarşısıalınmazlığı ilə fərqlənirdi. Necə deyərlər, barbarlığına layiq hərəkətlər edirdi. Bu hökmdar digər hökmdarlardan azğın xəyallara qapılmasıyla, könlünə düşəndə dəyişkən təxəyyül oyunlarını gerçəkləşdirmək kimi inadkar hökmranlığıyla fərqlənirdi. Bununla bahəm, etdiyi hərəkətləri təhlil etməyə meylli olduğundan, özünü inandırmağa müvəffəq olduqda, düşündüyü işi sona çatdırmaqda heç nə mane ola bilməzdi ona. Əgər ailəsində və dövlət sistemində hər şey müəyyənləşdirdiyi yolla gedərdisə, mərhəmətli və mehriban olardı. Müəyyən maneələrlə üzləşdikdə, planetlərindən bəziləri orbitlərindən sapdıqda isə, daha da həlimləşərdi. Axı əyintiləri aradan qaldırmaqdan yaman xoşlanırdı.

Hökmdarın barbarlığını azacıq pərdələyən meydanda insan və heyvan yenilməzliyinin nümayişi rəiyyətin ürəyinə mərhəmət toxumları səpirdi. Fəqət elə həmin meydanda hökmdarın azğın barbar təfəkkürü özünü göstərirdi. Meydan son nəfəslərini dərən qladiatorların diləklərini dinləmək, ah-nalələrini xalqa eşitdirmək, dini inanclar və ac çənələr arasında münaqişənin qaçılmaz həllini təftiş etməyə imkan tanımaq üçün yox, xalqın əqli enerjisini artırmaqda faydalı olduğu üçün tikilmişdi. Cərgələrin, sirli zirzəmilərin, görünməz dəhlizlərin dövrələdiyi böyük amfiteatr ədalətin aləti kimi xidmət edirdi. Cinayət cəzalandırılır, yaxşılıq edən qərəzsiz hadisənin hökmüylə mükafatlandırılır, ədalət zəfər çalırdı.

Əgər hansısa adam hökmdarın marağını doğuran cinayətdə ittiham olunurdusa, onda təyin edilən gündə müttəhimin taleyinin hökmdar meydanında həll olunacağıyla bağlı ümumxalq elanı verilirdi. Meydanın quruluşu uzaq-uzaq məmləkətlərdən götürülmüşdüsə də, hansı məqsədlər üçün istifadə olunacağı, təyinatının nədən ibarət olacağı təpədən-dırnağa hökmdar olan, heç bir adət-ənənəni öz fantaziyalarından yüksəkdə tutmayan,