1.Bizim əsrimizdə ən uzun
müddətli tutulma 22 iyul 2009-
cu il oldu və o Hindistanda,
Nepalda, Butanda və Çində
müşahidə edilirdi. Bu
tutulmanın müddəti 6 dəqiqə
29 saniyə təşkil etdi.
2.Tutulma vaxtı Aydan kölgə
saniyədə 2000 metr sürətlə Yer
kürəsinin üzərindən hərəkət
edir.
3.Ayın arxasında tamamilə
gizlənməkdən qabaq günəşin
kənarından şüalar və müxtəlif
yaranmalar aydın görünür.Bu
onunla bağlıdır ki, günəşin
şüaları Ayın səthindən demək
olar ki, paralel keçir, əks edir və
ay torpağının əyri-
üyrülüklərində saxlanır –
kraterlərdə və dağlarda.
4.Gözəllik və dəqiqlik gün
tutulmaları gözəl təsadüflə şərt
qoyulmuşdur – Günəşin
diametri Ayın diametrindən 400
dəfə böyükdür, günəşə kimi
olan məsafə Aydan 400 dəfə
böyükdür.
5.Yer kürəsi – Günəş sistemində
tam gün tutulmasını müşahidə
etmək üçün tək yerdir.
6.Başqa planetlərdə
tutulmaların başqa növləri
mövcuddur. Məsələn, Yupiterdə
üç qat tutulmanı olur, nə vaxt
ki, üç peykdən kölgələr eyni
zamanda onun səthində,
teleskoda görünür.
7.Gün tutulmasının işarəsi üçün
Çin heroqlifi – Şi – "yemək"
mənasını verir. Qədim Çində
hesab edilirdi ki, günəşin
tutulma zamanı it Günəşi yeyir,
buna görə bütün sakinlər
intensiv təbil vurmağa və başqa
uca səsləri çıxarmağa
başlayırdılar ki, heyvan səmaya
işığı geri qaytarsın.
8.Çində gün tutulmasının ən
qədim göstəriciləri tapılmışdır,
hansı ki, onlar bizim eradan
əvvəl 1050 il tarixinə
məxsusdur.
9.Çin qədim mənbələrindən
məlumatları və müasir
müşahidələri müqayisə edib,
çətin hesablamalar yolu ilə
astronomlar müəyyən etdilər
ki, üç min il ərzində günün
müddəti 0.047 saniyədə artdı.
10.Dünya okeanının ətaləti Yer
kürəsinin fırlanmasının
ləngiməsindən başqa Ayın Yer
kürəsindən uzaqlaşdırılmasına
gətirir. Hesablanmışdır ki, 600
milyon ildən sonra Ay, Yer
kürəsindən o qədər
uzaqlaşacaq ki, Günəşin üzərini
örtmək üçün kifayət
etməyəcək, buna görə gün
tutulmaları qurtaracaq.
11.Yer kürəsinin istənilən
nöqtəsində gün