müəssənin başında duran kimsənin (Nakibil-Əşraf əfəndi) də mövqe baximdan yüksəkdə duran insanlardan biri kimi dəyərləndirilməsi , bu vəziyyətin ən açıq sübutudur.



Seyyidlər fərqli coğrafiyalara necə yayılıbdırlar?

Dörd xəlifə vaxtında İslam əxlaqını tebliğ etmek üçün Asiya və Afrikanın bir çox bölgələrinə gedən Müsəlmanlar olmuşdur.Bu təbliğ səfərlərində əsasən Hz.Ömər (r.a) və Hz.Osman (r.a) daha artıq olmuşdur. Quran əxlaqını bütün insanlara izah etmek üçün yola çıxanların arasında bir çox seyyid də olmuşdur. Bu seyyidlər adətən getdikləri ərazidə məskunlaşmış və yerli xalqla qarışmışlar.

Ancaq köç eden seyyidlərin böyük qismi, köç edən digər müsəlmanlar kimi dörd xəlifə dönəmindən sonra başa gələn Əməvilərin sərt davranışı ilə əlaqəli Ərəbistandan ayrılmışdılar.

Hz.Həsənin (r.a) və Hz.Hüseynin şəhid edilmələrindən sonra köç hərəkətləri daha da artmışdır.

Köçərilər o zamanki İslam dövlətinin sərhəd bölgələri olan Mağrib (Fas) ,Qafqaziya, Maverənnəhir, Xorasan, Təbəristan və Yəməndə Süleymanilər, İranda bir çox xanədanlıqlar qurmuşdur.

Bir çox seyyid Monqollar və Türk dövlətlərinə sığınmış, buradakı yerli xalq ilə qaynaşmışdılar. Hətta bir çox zaman Qafqaziyada qurulan Noqay xalqında olduğu kimi dövlətin qurucuları arasında xüsusi yer tutmuşdular.



Türkiyəyə də fərqli vaxtlarda seyyid köçləri olmuşdur.

Türkiyə ən uzun ömürlü və ən geniş torpaqlara sahib Türk-İslam dövləti olan Osamanlı imperiyasının tək varisi olmasi etibarilə seyyidlərin çox olaraq yerləşdiyi ölkələrdən biridir. Günümüzdə ölkəmizin bir çox yerinə dağılmış olmaqla bərabər daha çox Ankara, Siirt, Şanliurfa, Ərzurum, Ərzincan, Adana, İğdir kimi şəhərlərdə daha sıx olaraq olaraq yaşamaqdadirlar. Bu seyyidlərin çoxu ilk seyyid köçləri ilə bərabər Anadoluya gəlib yerləşmişdilər. Ancaq daha sonra müxtəlif vəsilələrlə Türkiyə torpaqlarına olan köçlər davam etmişdir.

Xüsusilə Osmanli-Rus və Rus- Qafqaz savaşları dövründə Anadoluya köç edən çox sayıda