səbəbdən hazırlamalıyıq, başa salmalıyıq. Elə uşaqlar var ki, dəyişiyliyə tez adaptasiya olurlar və sinirləri dözür buna, xəstələnmirlər, aqressiv olmurlar, hansısa narahatçılıqları olmur. Ona görədə valideyinlər daha diqqətli olmalıdırlar.

Artterapiya- uşaqların qorxularını necə üzə çıxartmalı?

Şərafət Şirinli: Mən düşünürəm ki, mütəxəssiz olmadan valideynin evdə artterapiya etməyi düzgün deyil və məsləhət görmürəm ki, valideynlər məhz artterapiya etsinlər. Sadəcə oturub şəkil çəkmək, şəkil çəkmək kiçik matorikanı inkişaf etdirir yəni barmaqları, bu beynin inkişafı deməkdir, beynin inkişaf nitqin zənginliyidir demək nitqin zənginliyi isə təfəkkürün inkişafı deməkdir. Uşaq anadan olarkən onun yaddaş təxəyyülü yaxşı inkişaf etmiş olur. Şəkil çəkmə ilə biz diqqəti və təfəkkürü tərbiyyə edirik. Yaddaş ilə təxəyyül isə bu anadan gəlmə olur. Şəkil çəkmə zaman uşağın təxəyylüyü daha yaxşı inkişaf etdiyindən və emosional stabil olur və o şəkildə əgər hirslənibsə emosiyalarını şəkildə göstərə bilər və bu o demək deyil ki, onunla artterapiya ilə məşğul olur, yox sadəcə şəkil çəkirlər. Ana yalnız nəyə diqqət yetirə bilər bir valideyn kimi: Əgər uşağın çəkdiyi rənglər tüntdürsə məsələn qara, qəhvəyi belə tünd və soyuq rənglər şəkildə daha çox təşkil edirsə və bu mütəmadi şəkildə davam edirsə onda mütləq mütəxəssisə müraciət etməlidir. Bu aqressiya və ya qorxu ola bilər. Amma əgər bu isti rənglərdirsə məsələn qırmızı, yaşıl, bu zaman deməli hər şey normal və pozitivdir. Əgər hal-hazırda uşaq hirslənibsə və bu zaman şəkil çəkir və tünd rənglər olursa onda artıq bilməliyik ki, uşaqda stress, mənfi hisslər kağıza çıxacaq. Amma indiki zamanda bir çox uşaqlarda qorxular var və mən hesab etmirəm ki, bunu mütəxəssiz olmadan aradan götürmək olar.

İndiki zamanda uşaqlarda bu qorxular nədən irəli gəlir?

Şərafət Şirinli: İlk növbətə bu sinir sistemi ilə əlaqəlidir və ümumiyyətlə indi alimlər təsdiq ediblər ki, ana hamiləlik dövründə hansı hissləri keçirdirsə, uşaq bu