gizli gətirmişəm. Xahiş edirəm, vaxtınız olanda vərəqləyin, baxın... Görün, dəyərmi
zəhmətinə üstündə işləsin, bu iki dəftərdəki əhvalatları bir hekayəmi, povestmi şəklinə salsın...
—Məmnuniyyətlə oxuyaram. Ancaq deyin bacınıza utanmasın. Qoy, o da gəlsin sizinlə yanıma.
Yazısı haqqında danışıqlarımı eşitsin. Bəlkə məsləhətlərimdə özü üçün faydalı bir şey tapdı.
—Baş üstdə.—Mənzərə ayağa durdu..—Mən gedə bilərəmmi?
—Buyurun.
—Sağ olun.
—Xoş gəldiniz.
O, qapıda yubanıb geri döndü:
—Ancaq... Tələsməyin, müəllim. Haçan oxusanız, gec deyil.
Mənzərə çıxdı. Ətri otaqda qaldı. Dəhlizin parket döşəməsində qırmızı tuflilərinin dabanından
qopan tıqqıltı getdikcə uzaqlaşdı... və nəhayət eşidilməz oldu. Məni qəribə, anlaşılmaz hisslər
bürüdü. Elə bil yuxuda idim, mən ayıldım, Mənzərə röyada qaldı.
Cildində tək bənövşə şəkli çəkilmiş birinci dəftəri açıb baxdım, göy mürəkkəblə aydın və səliqəli
yazılmışdı. Lakin vərəqlər saralmışdı, əzilmişdi. Əvvəlinci səhifədə, Fransa ekzistensialisti
Komyudan epiqraf götürmüşdü: “... Var olmaq, yaşamaq, ölümə doğru getmək deməkdir.Ölüm3
mahnının son sözüdür. Biz, necə deyərlər, ölüm cəzasına məhkum olunmuş, ancaq hökmün nə vaxt
və harada yerinə yetiriləcəyini bilməyən, yoldaşlarının isə hər gün edam edildiyini görən kimsəsiz
insanlarıq.” Sonradan, bu cümlələrin üstündən qələm çəkilmişdi. Ondan aşağıda, qarışqa sırasına
bənzər xırda sətirlər isə zərrəbinsiz güclə oxunurdu:—“Mən sevib-sevildiyimi dərk etdiyim
zamandan bu xatirələrimi yazmağa başlayıram. Məhəbbətsiz keçən günlər ömür dəftərimin boş,
mənasız səhifələridir.”
Qızın vaxtaşırı qeydə aldığı, kiçik parçalardan ibarət hər xatirəsinin üstündə nimsərlövhə əvəzi bir
bənövşə şəkli çəkilmişdi; aşağısında da rəqəmlər qoyulmuşdu. Tənhalıq və məyusluq rəmzi olan bu
boynu bükük, zərif çiçəyi o, yəqin ki, səhifələrdə nahaqdan səpələməmişdi. Mən çevirib ikinci
dəftərin sonuncu vərəqinə baxdım. Axırıncı bənövşənin altında “46” yazılmışdı. Bir siqaret yandırıb
fikrə