Keçmiş “smertnik”: “Bir çoxları bunu nağıl sayır, amma bunlar insan ağlına sığmayan qanlı faciədir”“Buradan çıxış yoxdur ... Belə bir atmosferdə insanlığını qoruyub saxlamaq ağlasığmaz səy tələb edir”





Azərbaycan Hüquq Müdafiə Mərkəzinin direktoru Eldar Zeynalov keçmiş Bayıl türməsinin (1 saylı Bakı İstintaq Təcridxanası) “ölüm korpusu” adı ilə məşhur olan əfsanəvi 5-ci korpusunda baş vermiş dəhşətlərdən bəhs edən “Buradan çıxış yoxdur” başlıqlı kitabını nəşr etdirib. Kitabda güllələnmə cəzasına məhkum edilmiş məhbusların saxlandığı və güllələndiyi korpusda baş verənlərlə bağlı ağlasığmaz faktlar yer alıb. Müəllif bir vaxtlar “smertnik”lərdən (ölüm cəzasına məhkim edilmiş məhbuslardan) aldığı gizli məktublar, onların qohumları ilə söhbətlər, rəsmi sorğulara verilən cavablar və öz araşdırmalarına istinad edib. Kitab rus dilində yazılıb və bu maraqlı tədqiqatdan çıxarışları təqdim edirik:



QƏBİRDƏN CANLI SƏSLƏR



Keçmiş anonim “smertnik”: “Hərdən mənə elə gəlir ki, İkinci Dünya Müharibəsi illərində faşistlərin yaratdıqları əsir düşərgələrində saxlanan əsirlərə qarşı da belə qəddarlıq və təhqiramiz münasibət baş verməyib. Burada yer alan dəhşətləri və vəhşilikləri Sizə təfərrüatları ilə təsvir edə bilmərəm. Mənim yazdıqlarım yalnız dəryada damladır. Məşhur manyak Çikatilonun vəhşiliyi və sadizmi dövlət qulluqçularının burada etdikləri ilə müqayisədə heç nədir. Buradakı məhbusların heç biri nəinki onların törətdiklərini heç vaxt törətməyiblər, əksinə, bu məhbusların yarıdan çoxu günahsız halda türmədə çürüyürlər. 5-ci korpus 7 qıfıl arxasında sirdir. Nə qədər ki, hüquq müdafiəçiləri bununla məşğul olmurlar və bu korpusa giriş əldə edə bilmirlər, bu sirr açılmamış qalacaq”.



İqor Krıjanovski, keçmiş “smertnik”: “Dövlətə və şəxsiyyətə qarşı insanların ölümü ilə nəticələnən cinayətləri törədənlər belə amansız və sərt formada cəzalandırılırsa, bəs onda 70 müdafiəsiz məhbusun yırtıcı qatilləri nəyə görə məsuliyyət daşımırlar? Həm də bir neçə