dekabrına qədər zirzəmini 7-8 dəfə güllələnmələrə hazırlayıblar ki, bu da ölüm hökmlərinin icrasına dair moratoriumun nə dərəcədə əsaslı olmasına dair mübahisələrə ən yaxşı şərhdir. Güllələnmələrə son qoyulduqdan xeyli sonra, 1995-1998-ci illərdə də, “smertnik”lərin fikrincə, zirzəmidən cəsəd iyi gəlirmiş. Yaxınlıqda yerləşən kameraların məhkumlarını yoxlama məqsədilə bayıra çıxaranda onlar bu iyi hiss edirmişlər. Hər dəfə təmizlik işləri aparılanda starşina zirzəmiyə iki flakon odekolon boşaltsa da, xeyri olmurmuş. Bu təmizlik işləri hər dəfə “smertnik”lərdə əsaslı narahatlıq doğururdu və onlar təmizlənmiş zirzəminin təyinatı üzrə istifadə olunacağını gözləyirdilər. Xüsusən də bir dəfə təmizlik işlərindən əvvəl starşina ilə yanaşı nəzarət üzrə prokuror və türmə rəisinin də zirzəmiyə gəlməsi böyük panikaya səbəb olub. Deyilənə görə, zirzəmi bəzən qanunsuz olaraq məhkumlara psixoloji təzyiq göstərmək üçün istifadə edilirmiş. Məsələn, X. Və Y. uğurlu cütlük olublar, amma sonradan qohumları və oğulluğu ilə münaqişə üzündən münasibətəri korlanıb. İş ora gəlib çatıb ki, 1980-ci illərin ortalarında oğulluq doğma oğlu öldürüb, doğrayıb və çemodanda gizlədib. Cinayətin üstü dərhal açılıb və ailənin oğulluğu məhkəmə qarşısına çıxıb və ölüm cəzasına məhkum edilib. O, 5-ci korpusda 129-cu kameraya yerləşdirilib. Onun analığı inadla onun üçün güllələnmə cəzası tələb edib ki, buna da Moskvanın razılığı tələb olunurdu. Kargüzarlıq işləri davam etdiyi müddətdə əlavə etiraflara nail olmaq üçün məhkuma təzyiq göstərilib. Məhkum etirafdan imtina edib və onu zirzəmiyə aparıb güllələməklə hədələyiblər. O da qorxudan lazımi sənədləri imzalayıb və kameraya qaytarılıb. Məhkum vərəm xəstəsi olub və ölümqabağı yataqda imiş. Moskvada işə baxılıb və güllələnmə cəzası 20 il azadlıqdan məhrumetmə cəzası ilə əvəzlənib. Yəqin ki, o məhkum özünə hüznlü məşhurluq qazanmış həmin zirzəmidə edam kabusu ilə qorxudulan ilk və sonuncu dustaq olmayıb.

“İCRA” (“İSPOLNENİYE”)

Həm hakimiyyət